Αν θέλεις να βρείς τις ρίζες σου πρέπει να “γυρίσεις” στην Ελλάδα

01.03.2015 15:19

Ο ΑΚΡΑΜ ΚΑΝ ΣΤΗ… ΣΚΗΝΗ ΤΟΥ «ΕΘΝΟΥΣ»

Οταν χορεύει κινείται τόσο γρήγορα που δύσκολα μπορείς να τον διακρίνεις, κι όμως ο Ακραμ Καν, ένας από τους σημαντικότερους σήμερα χορευτές και χορογράφους του πλανήτη, δεν ξεχωρίζει μόνο για το αστείρευτο ταλέντο του αλλά και για τον διεισδυτικό τρόπο σκέψης του.

Αν θέλεις να βρείς τις ρίζες σου πρέπει να ‘γυρίσεις’ στην Ελλάδα

Βρετανός με καταγωγή από το Μπανγκλαντές, έχει ανοίξει νέους δρόμους στην τέχνη μέσω της εξερεύνησης των ορίων του κατάκ (μία από τις οκτώ μορφές του ινδικού κλασικού χορού) και του σύγχρονου χορού. Ο Καν δεν χορεύει απλώς, αλλά μέσα από την ερμηνεία του συνδυάζει παραδόσεις εκατοντάδων ετών με σύγχρονες μορφές και χορευτικές εκφράσεις. Αλλωστε δεν έγραψαν τυχαία για εκείνον οι Financial Times, «ένας καλλιτέχνης που μιλά με συγκλονιστικό τρόπο για συγκλονιστικά πράγματα». Μέσα από την εταιρεία του, Akram Khan Company, ο 41χρονος καλλιτέχνης παρουσιάζει τις δικές του σόλο παραστάσεις αλλά και σπουδαίες συνεργασίες με καλλιτέχνες, όπως η Σιλβί Γκιγιέμ, η Ζιλιέτ Μπινός, το Εθνικό Μπαλέτο της Κίνας κ.ά. Στις σημαντικές στιγμές της καριέρας του συγκαταλέγεται και η εμφάνισή του στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου.

Ο Ακραμ Καν από τις 10 έως τις 15 Μαρτίου συναντά στη σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση τον διάσημο Ισπανό χορευτή και χορογράφο του φλαμένκο, Ισραέλ Γκαλβάν, και μαζί παρουσιάζουν στο ελληνικό κοινό την Torobaka. Πρόκειται για μια παράσταση που ήδη έχει κερδίσει τις εντυπώσεις στο εξωτερικό. Οι δύο χορευτές, αν και διαθέτουν διαφορετική καλλιτεχνική καταγωγή, βρίσκουν κοινό σημείο, δημιουργώντας μια έκρηξη χορού και ζωντανής μουσικής. Ετσι διαφορετικές χορευτικές τεχνικές αλλά και παραδόσεις προερχόμενες από τα βάθη των αιώνων ξετυλίγονται μπροστά μας.

Λίγο πριν από την άφιξή του στην Αθήνα, ο Ακραμ Καν μίλησε στο «Εθνος της Κυριακής», από το Λονδίνο. Δηλώνει ενθουσιασμένος για το επικείμενο ταξίδι του στην Ελλάδα όταν του υπενθυμίζω ότι είναι η δεύτερη φορά που εμφανίζεται στη Στέγη μετά την παράσταση DESH το 2012.

«Η μητέρα μου χόρευε και όχι μόνο... Λάτρευε όλες τις μορφές της τέχνης. Εκείνη με ώθησε στον χορό και στη συνέχεια με οδήγησε στο κατάκ», αποκαλύπτει ο διεθνούς φήμης Βρετανός χορευτής με καταγωγή απ

«Η μητέρα μου χόρευε και όχι μόνο… Λάτρευε όλες τις μορφές της τέχνης. Εκείνη με ώθησε στον χορό και στη συνέχεια με οδήγησε στο κατάκ», αποκαλύπτει ο διεθνούς φήμης Βρετανός χορευτής με καταγωγή από το Μπανγκλαντές, Ακραμ Καν.

Η συνύπαρξη του κατάκ με το φλαμένκο

«Η DESH αφορούσε κυρίως τις ρίζες της ταυτότητάς μου, ενώ η Torobaka προσπαθεί να ξαναχτίσει τη γλώσσα και την κουλτούρα του κατάκ και του φλαμένκο. Κατά μία έννοια αποτελεί μια εξερεύνηση την οποία πραγματοποιούν δύο καλλιτέχνες προερχόμενοι από δύο διαφορετικές παραδόσεις, οι οποίοι προσπαθούν να τις ενώσουν. Με τον Ισραέλ εξερευνούμε την ιδέα των “αρχέγονων” ζώων και τις αρετές του κατάκ και του φλαμένκο. Ενδιαφερόμαστε για τα ζώα, γιατί αυτά αποτελούν σημαντικό μέρος των παραδόσεων που σχετίζονται με τους δύο χορούς. Το φλαμένκο συνδέεται με τον ταύρο, που στην Ισπανία αποτελεί εμβληματικό ζώο, ενώ η αγελάδα είναι ιερό ζώο για την Ινδία. Γι’ αυτό και η παράσταση ονομάζεται Torobaka (από τις λέξεις ταύρος και αγελάδα). Η μουσική παίζει σημαντικό ρόλο και η παράσταση μοιάζει με συναυλία. Μάλιστα έχουμε και μουσικούς μαζί μας. Θέλαμε κατά κάποιο τρόπο να κάνουμε μια εξερεύνηση μέσω της ανταλλαγής ρυθμών, μουσικής και κουλτούρας. Η έμπνευσή μας ξεκίνησε από την ιδέα τι ήταν το κατάκ και το φλαμένκο πριν να γίνουν γνωστά. Δυστυχώς δεν έχουμε ένα αρχείο για τα αρχικά στάδια της δημιουργίας τους. Μπορούμε ίσως να φανταστούμε πώς μπορεί να ήταν. Ετσι κατά μία έννοια η δουλειά μας είναι αρκετά “αρχέγονη” και μας ενδιαφέρουν οι ήχοι και οι κινήσεις. Η κίνηση είναι η πρώτη μορφή ζωής και οι δυο μας δημιουργούμε ήχους μέσα από τα “όπλα” μας, εγώ με τις καμπάνες και ο Ισραέλ με τα παπούτσια του φλαμένκο… Αυτά τα δύο αποτελούν τα “εργαλεία” μας για να εκφράσουμε την ιστορία μας, για να εκφράσουμε κάτι, το οποίο είναι αφηρημένο».

Προερχόμενοι από διαφορετικές κουλτούρες, η συνεργασία τους ήταν αναμενόμενο να αντιμετωπίσει δυσκολίες και προκλήσεις. «Η δυσκολία που αντιμετωπίσαμε ήταν η πρόκληση της γλώσσας. Ομως κάθε πρόκληση αποτελεί ταυτόχρονα και ευλογία γιατί σε ωθεί να δημιουργήσεις. Ο Ισραέλ μιλά ισπανικά και εγώ αγγλικά… ήταν δύσκολο, είχαμε μεταφραστή και μας βοηθούσε και ο σκηνοθέτης μας. Επίσης μια άλλη δυσκολία ήταν ότι έχουμε εντελώς διαφορετική οπτική για το τι είναι και τι θα μπορούσε να είναι ο σύγχρονος χορός καθώς και το πώς θα πραγματοποιούνταν αυτή η παράσταση. Ετσι η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να βρούμε μια κοινή αισθητική με την οποία και οι δύο να μπορούμε να χορέψουμε… Ομως από την αρχή συμφωνήσαμε σε κάτι, πως θέλαμε η παράσταση να έχει τη μορφή κοντσέρτου.

Σε ό,τι αφορά τώρα τον ρυθμό, το κατάκ και το φλαμένκο έχουν διαφορετική φιλοσοφία, έτσι η πρόκληση ήταν πιο πολύ πνευματική και όχι καλλιτεχνική. Ηταν περισσότερο μια ανταλλαγή και το να μάθει ο ένας από τον άλλο. Αυτό βέβαια είχε ενδιαφέρον αλλά ταυτόχρονα και δυσκολία γιατί χρειάζεσαι μνήμη για να μάθεις νέους τρόπους δουλειάς. Είμαστε διαφορετικοί με τον Ισραέλ, γιατί εγώ είμαι περισσότερο σαν το νερό, ενώ εκείνος είναι σαν τη φωτιά…».

Για την προετοιμασία της παράστασης χρειάστηκαν τρεις μήνες σκληρής δουλειάς. Οι πρόβες έγιναν στη Σεβίλλη, στο Λονδίνο, στη Βαρκελώνη και την Γκρενόμπλ, ενώ η πρεμιέρα πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία. Στο σημείο αυτό τον ρωτώ για μια άλλη παράστασή του που επίσης έκλεψε τις εντυπώσεις: τη συμμετοχή του στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών του Λονδίνου. «Από τα ενδιαφέροντα πράγματα που έμαθα ήταν το πώς να δουλεύεις σε μια διαφορετική κλίμακα. Γιατί μια παράσταση σε ένα θέατρο πρέπει να οργανωθεί διαφορετικά από εκείνη σε ένα στάδιο. Κάθε μέρος χρειάζεται άλλου είδους ερωτήσεις και οι ερωτήσεις που έκανα στους Ολυμπιακούς ήταν ερωτήσεις που δεν είχα ξανακάνει πριν. Εδώ θέλω να πω ότι ο Δημήτρης Παπαϊωάννου έκανε στην Αθήνα μια από τις ωραιότερες τελετές έναρξης. Στην Ελλάδα θαυμάζω επίσης και τη δουλειά της ομάδα Rootless Root».

O Ακραμ Καν άρχισε τα μαθήματα χορού σε ηλικία 3 χρόνων ενώ στα 7 του χρόνια ασχολήθηκε με τον κλασικό ινδικό χορό. «Η μητέρα μου χόρευε και όχι μόνο… Λάτρευε τη μουσική, την ποίηση και όλες τις μορφές της τέχνης. Εκείνη με ώθησε στον χορό και στη συνέχεια με οδήγησε στο κατάκ», προσθέτει.

Σε ηλικία 13 ετών συμμετείχε στη Mahabharata, παραγωγής της Peter Brook’s Shakespeare Company. Σπούδασε σύγχρονο χορό στο πανεπιστήμιο De Montfort και Performing Arts στο Northern School of Contemporary Dance. Η ανέλιξή του ήταν εντυπωσιακή και ήδη από τη δεκαετία του ’90 άρχισε να εμφανίζεται σε σόλο παραστάσεις, ενώ το 2000 ίδρυσε την Akram Khan Company. Τον ρωτώ αν το Bollywood αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για την προώθηση του κλασικού ινδικού χορού.

«Δυστυχώς στην εποχή μας είναι δύσκολο να βρεθεί υποστήριξη για τον κλασικό ινδικό χορό. Ομως σε ό,τι αφορά το Bollywood τίποτα δεν είναι μόνο αρνητικό ή θετικό. Είναι και τα δύο. Το Bollywood είναι πλέον γνωστό διεθνώς. Βέβαια αρκετός κόσμος πιστεύει ότι οι ινδικοί χοροί είναι αυτό που βλέπουν στις ταινίες του Bollywood, όμως δεν είναι… Ο ινδικός κλασικός χορός είναι κάτι άλλο. Δεν σημαίνει ότι το Bollywood είναι κατώτερο γιατί δεν παύει να αποτελεί μια μορφή χορού. Οπως και όταν ο Μάικλ Τζάκσον χόρευε για την προώθηση ενός τραγουδιού του, αυτό ήταν μια μορφή τέχνης την οποία δεν είναι σωστό να τη συγκρίνεις με τον χορό μιας μπαλαρίνας. Το Bollywood έχει να κάνει πιο πολύ με σόου. Οταν όμως κάνεις κλασικό ινδικό χορό έχεις διαφορετικό σκοπό. Θα έλεγα πως μοιάζει με την προσπάθεια να οδηγήσεις το κοινό σε ένα ιερό…».

Η σκληρή προπόνηση και τα μελλοντικά σχέδια

Σε περίοδο παραστάσεων γυμνάζεται 10 ώρες ημερησίως, άλλωστε για τον Καν χορός σημαίνει: «Ο χορός και οποιαδήποτε μορφή τέχνης συγκαταλέγονται στα λιγότερο σημαντικά για την ανθρώπινη επιβίωση, ταυτόχρονα όμως αποτελούν αυτά ακριβώς τα στοιχεία που μας κάνουν ανθρώπους και να ξεχωρίζουμε από τα υπόλοιπα πλάσματα του πλανήτη. Στα 44 χρόνια μου σκοπεύω να σταματήσω γιατί θέλω να ασχοληθώ περισσότερο με τη χορογραφία και με τη σκηνοθεσία, μια και τώρα δεν έχω τον χρόνο. Αυτή η περίοδος είναι ακόμα πιο δύσκολη γιατί έχω αποκτήσει ένα αγοράκι που είναι περίπου 7 εβδομάδων, ενώ έχω ήδη μια κόρη 2 ετών. Υπάρχει φασαρία στο σπίτι και δεν είναι εύκολο να ξεκουραστώ… », μιλά και ξεσπά σε γέλια.

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αγγλία, όμως κατάγεται από το Μπανγκλαντές. Πόσο δύσκολο ήταν άραγε να ξεχωρίσει και ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας του;

«Στη δική μου περίπτωση η επιτυχία έχει να κάνει με το ότι χρειάστηκε λίγο ταλέντο, θα έλεγα 2%, πολύ περισσότερο είχε να κάνει με το ό,τι συνάντησα τους σωστούς ανθρώπους που με πίστεψαν και αυτό αποτελεί το 80%, ενώ το 18% ήταν η τύχη. Ξέρετε, στην αρχή της καριέρας μου πίστευα ότι το πιο δύσκολο είναι να καταφέρεις να βρεις τη δική σου φωνή μα η αλήθεια είναι ότι μόλις τη βρεις το πιο δύσκολο είναι το πώς θα τη χρησιμοποιήσεις».

Μιλά με θαυμασμό για την Ελλάδα, την ιστορία της, τον ήλιο, τη θάλασσα και ένα αξέχαστο καλοκαίρι σε κάποιο ελληνικό νησί. «Πέρασα τον μήνα του μέλιτος το 2005 σε ελληνικό νησί. Πάντα θαύμαζα την Ελλάδα, μου θύμιζε την Ινδία γιατί και οι δύο λαοί διαθέτουν αρχαίο πολιτισμό. Ξέρω μερικούς όμορφους ελληνικούς χορούς και γνωρίζω αρκετά για τη μυθολογία σας. Για μένα αν θέλεις να βρεις τις ρίζες σου πρέπει να “γυρίσεις” στην Ελλάδα».

ΜΑΓΔΑ ΛΙΒΕΡΗ
[email protected]





Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014