Γιατί από… τρελό μαθαίνεις την αλήθεια

11.07.2015 01:28
«Μετά από μήνες διαπραγματεύσεων, είμαι σίγουρος ότι ο γερμανός υπουργός οικονομικών θέλει η Ελλάδα να εξωθηθεί από το ενιαίο νόμισμα για να τρομάξει τους Γάλλους και να τους αναγκάσει να αποδεχτούν το μοντέλο του για πειθαρχημένη ευρωζώνη», υπογραμμίζει ο υπουργός οικονομικών.

Το ελληνικό οικονομικό δράμα έχει κυριαρχήσει στα διεθνή πρωτοσέλιδα εξαιτίας της επίμονης άρνησης των πιστωτών να προσφέρουν μια ουσιαστική ελάφρυνση χρέους, υποστηρίζει σε άρθρο του στον Guardian o Γιάνης Βαρουφάκης.

«Γιατί, ενάντια στον κοινό νου, ενάντια στην ετυμηγορία του ΔΝΤ και ενάντια στην συνηθισμένη πρακτική των τραπεζιτών όταν αντιμετωπίζουν οφειλέτες που είναι σε δύσκολη κατάσταση, αντιστέκονται σε μια αναδιάρθρωση του χρέους ; Η απάντηση δεν μπορεί να βρεθεί στα οικονομικά γιατί κρύβεται στη λαβυρινθώδεις πολιτικές πρακτικές της Ευρώπης» γράφει ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν η Ελλάδα χρεοκόπησε το 2010, υπήρχαν δύο επιλογές για την παραμονή στην ευρωζώνη. Μια λογική, που θα πρότεινε κάθε τραπεζίτης, να γίνει αναδιάρθρωση χρέους και να μεταρρυθμιστεί η οικονομία. Και μια τοξική, η προσφορά νέων δανείων σε μια χρεοκοπημένη οντότητα, παριστάνοντας πως παραμένει φερέγγυα.

Η επίσημη Ευρώπη επέλεξε την δεύτερη επιλογή, δίνοντας προτεραιότητα στην διάσωση των γαλλικών και γερμανικών τραπεζών έναντι της κοινωνικοοικονομικής βιωσιμότητας της Ελλάδας, σημειώνει ο κ. Βαρουφάκης. Μια αναδιάρθρωση χρέους θα σήμαινε απώλειες για τις τράπεζες. Επειδή δεν ήθελαν να ομολογήσουν στα κοινοβούλια τους ότι οι φορολογούμενοι θα πρέπει να πληρώσουν ξανά για τις τράπεζες, οι αξιωματούχοι της Ε.Ε. παρουσίασαν την αδυναμία της Ελλάδας να αποπληρώσει τα χρέη της ως ένα πρόβλημα ρευστότητας και δικαιολόγησης την «διάσωση» ως «αλληλεγγύη» προς τους Έλληνες.

Για να παρουσιαστεί η κυνική μεταφορά ανεπανόρθωτων ιδιωτικών ζημιών στους ώμους φορολογουμένων ως μια προσπάθεια να συμμορφωθεί η Ελλάδα, σημειώνει ο κ. Βαρουφάκης, επιβλήθηκε λιτότητα ρεκόρ στην Ελλάδα, το εθνικό εισόδημα της οποίας υποχώρησε περισσότερο από 25%. «Χρειάζεται να έχει κανείς τις μαθηματικές ικανότητες ενός οχτάχρονου για να γνωρίζει ότι αυτή η διαδικασία δεν θα τελειώσει καλά» γράφει.

«Όταν η άθλια διαδικασία αυτή ολοκληρώθηκε, η Ευρώπη βρήκε αμέσως έναν άλλο λόγο για να αρνηθεί να συζητήσει την αναδιάρθρωση χρέους: θα έπληττε τις τσέπες των Ευρωπαίων πολιτών ! Και έτσι δόθηκαν επιπρόσθετες δόσεις λιτότητας ενώ το χρέος γινόταν μεγαλύτερο, αναγκάζοντας τους πιστωτές να χορηγήσουν περισσότερα δάνεια με αντάλλαγμα ακόμα περισσότερη λιτότητα» τονίζει.

Ο κ. Βαρουφάκης υποστηρίζει πως η ελληνική κυβέρνηση – η οποία εκλέχτηκε με εντολή να βάλει τέλος σε αυτόν τον φαύλο κύκλο και να απαιτήσει αναδιάρθρωση χρέους και να μπει τέλος στην λιτότητα – κατέληξε σε αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές, γιατί οι τελευταίοι συνεχίζουν να αρνούνται οποιαδήποτε αναδιάρθρωση χρέους και επιμένουν το χρέος να αποπληρωθεί παραμετρικά από τους πιο αδύναμους Έλληνες.

Αναφέρει μάλιστα ότι κατά την πρώτη του εβδομάδα ως υπουργός Οικονομικών δέχθηκε έναν ωμό εκβιασμό από τον Γερούν Ντάισελμπλουμ: να δεχθεί την λογική των διασώσεων και να εγκαταλείψει τις απαιτήσεις για αναδιάρθρωση χρέους ή να έρθει αντιμέτωπος με την «συντριβή» της δανειακής συμφωνίας και την κατάρρευση των ελληνικών τραπεζών.

«Ακολούθησαν πέντε μήνες διαπραγματεύσεων σε συνθήκες νομισματικής ασφυξίας και μια υποκινούμενη τραπεζική φυγή υπό την επίβλεψη και την εκτέλεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Το μήνυμα ήταν σαφές: αν δεν παραδινόμασταν, σύντομα θα ήμασταν αντιμέτωποι με κεφαλαιακούς ελέγχους, αναλήψεις από ATM, μια παρατεταμένη τραπεζική αργία και τελικά Grexit» υπογραμμίζει ο κ. Βαρουφάκης.

Η απειλή του Grexit το 2010 φόβιζε τους τραπεζίτες γιατί οι τράπεζες ήταν γεμάτες με ελληνικό χρέος. Ακόμα και το 2012, όταν ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, αποφάσισε ότι το κόστος του Grexit άξιζε σαν επένδυση για την πειθάρχηση της Γαλλίας και των άλλων κρατών, το ενδεχόμενο τρόμαζε σχεδόν όλους τους άλλους.

Οπως υπογραμμίζει ο υπουργός, «μέχρι τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε τις εκλογές τον Ιανουάριο, σαν να ήθελαν να επιβεβαιώσουν τη θέση μας ότι οι «διασώσεις» δεν είχαν καμία σχέση με τη διάσωση της Ελλάδας (αλλά με την διασφάλιση της βόρειας Ευρώπης), η μεγάλη πλειοψηφία εντός του Eurogroup – υπό την καθοδήγηση του Σόιμπλε – είχαν υιοθετήσει το Grexit είτε ως προτιμώμενο αποτέλεσμα είτε ως όπλο εναντίον της κυβέρνησής μας.

Οι Ελληνες, ορθώς, τρέμουν στη σκέψη της αποχώρησης από τη νομισματική ένωση. Η έξοδος από ένα κοινό νόμισμα δεν μοιάζει καθόλου με την εγκατάλειψη μιας σύνδεσης (peg) όπως έκανε η Βρετανία το 1992, εγκαταλείποντας τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Ισοτιμιών (ERM). Αλίμονο, η Ελλάδα δεν έχει ένα νόμισμα, η σύνδεση του οποίου με το ευρώ μπορεί να διακοπεί. Εχει το ευρώ, ένα ξένο νόμισμα υπό τη διαχείριση ενός πιστωτή εχθρικού προς το ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης του μη βιώσιμου χρέους μας.

Για να αποχωρήσουμε, θα έπρεπε να δημιουργήσουμε ένα νέο νόμισμα από το τίποτα. Στο κατεχόμενο Ιράκ, για να εισαχθεί νέο νόμισμα χρειάστηκε σχεδόν ένας χρόνος, 20 περίπου Boeing 747, η κινητοποίηση του αμερικανικού στρατού, τρεις εταιρίες εκτυπώσεων και εκατοντάδες φορτηγά. Χωρίς τέτοια στήριξη, ένα Grexit θα αντιστοιχούσε με την ανακοίνωση μιας μεγάλης υποτίμησης 18 μήνες πριν πραγματοποιηθεί: μια συνταγή για ρευστοποίηση όλων των ελληνικών περιουσιακών στοιχείων και μεταφορά τους στο εξωτερικό με κάθε διαθέσιμο μέσον.

Με το Grexit να ισχυροποιεί το bank run που προκάλεσε η ίδια η ΕΚΤ, οι προσπάθειές μας να επαναφέρουμε την αναδιάρθρωση χρέους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων δεν βρήκε ευήκοα ώτα. Μας είπαν ξανά ότι αυτό ήταν ένα θέμα που θα ετίθετο στο απροσδιόριστο μέλλον, μετά την «επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος» – ένα παράδοξο καθώς το πρόγραμμα δεν θα μπορούσε να πετύχει χωρίς αναδιάρθρωση χρέους.

Αυτό το σαββατοκύριακο κλιμακώνονται οι διαπραγματεύσεις καθώς ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο διάδοχός μου, προσπαθεί και πάλι να βάλει το άλογο μπροστά από το κάρο – προσπαθώντας να πείσει ένα εχθρικό Eurogroup ότι απαιτείται αναδιάρθρωση χρέους για να αναμορφωθεί η Ελλάδα, και όχι μια επιβράβευση όταν το πετύχει. Γιατί είναι τόσο δύσκολο να αντιληφθούν το πρόβλημα; Βλέπω τρεις λόγους.

Πρώτον, η αδράνεια των θεσμών δύσκολα μπορεί να νικηθεί. Δεύτερον, το μη βιώσιμο χρέος δίνει στους πιστωτές τεράστια δύναμη επί των δανειστών – και η δύναμη, ως γνωρίζουμε, διαφθείρει και τους καλύτερους. Όμως ο τρίτος λόγος είναι ο πιο σχετικός και κατά τη γνώμη μου ο πιο ενδιαφέρων.

Το ευρώ είναι υβρίδιο μεταξύ ενός καθεστώτος σταθερών ισοτιμιών, όπως ο ERM της δεκαετία του 1980, ή το gold standard του 1930, και ενός κρατικού νομίσματος. Το πρώτο βασίζεται στο φόβο της αποχώρησης για να κρατιέται ενωμένο. Από την άλλη, το κρατικό νόμισμα περιλαμβάνει μηχανισμούς ανακύκλωσης των πλεονασμάτων μεταξύ των χωρών – μελών (όπως ένας ομοσπονδιακός προϋπολογισμός ή κοινά ομόλογα). Η ευρωζώνη είναι κάπου στο ενδιάμεσο – είναι κάτι παραπάνω από ένα καθεστώς ισοτιμιών και κάτι λιγότερο από ένα κράτος.

Και εκεί ακριβώς είναι το πρόβλημα. Μετά την κρίση του 2008/9 η Ευρώπη δεν ήξερε πώς να αντιδράσει. Θα έπρεπε να προετοιμάσει το έδαφος για τουλάχιστον μια αποχώρηση (όπως το Grexit) για να ενισχύσει την πειθαρχία; Η να κινηθεί σε μια ομοσπονδία; Μέχρι στιγμής δεν έχει κάνει τίποτα από τα δύο, με το υπαρξιακό της πρόβλημα να εντείνεται. Ο Σόιμπλε είναι πεπεισμένος ότι όπως έχουν τα πράγματα, χρειάζεται ένα Grexit για να καθαρίσει το τοπίο, με τον έναν τρόπο ή τον άλλο. Ξαφνικά, το μόνιμα μη βιώσιμο ελληνικό χρέος, χωρίς το οποίο το ρίσκο Grexit θα εξασθενούσε, αποκτά μια νέα χρησιμότητα για τον Σόιμπλε.

Τι εννοώ με αυτό; Μετά από μήνες διαπραγματεύσεων, είμαι σίγουρος ότι ο γερμανός υπουργός οικονομικών θέλει η Ελλάδα να εξωθηθεί από το ενιαίο νόμισμα για να τρομάξει τους Γάλλους και να τους αναγκάσει να αποδεχτούν το μοντέλο του για πειθαρχημένη ευρωζώνη».





Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014