Η Εκκλησιαστική Περιουσία και η Μισθοδοσία του Κλήρου στη Νεότερη Ελλάδα

12.10.2016 06:54

Η εκκλησιαστική περιουσία στην Ελλάδα είναι μια ιδιαίτερα πονεμένη ιστορία που κρατάει από τις απαρχές του Ελληνικού Κράτους στις αρχές του 1830 μέχρι σήμερα και εμπλέκεται και με την μισθοδοσία των κληρικών από τον κρατικό κορβανά.

_______________________

by Evan T

https://onthewaytoithaca.wordpress.com/2015/09/14/church-property-and-clergy-wages-in-modern-greece/

_________

Παραδόξως, αν και το ζήτημα είναι και ιδιαίτερα ενδιαφέρον, αλλά και ιδιαιτέρως σημαντικό, εγώ προσωπικά βρήκα ελάχιστα άρθρα για το θέμα που να περιέχουν ουσιαστικές πληροφορίες. Όλα αυτά τα άρθρα θα τα βρείτε στις πηγές στο τέλος του άρθρου και είναι ελάχιστα. Σημαντικό είναι να αναφέρω πως οι περισσότερες αναφορές στο θέμα είναι απλά ένα τεράστιο σπασμένο τηλέφωνο, όπου όλοι αντιγράφουν τα 3-4 αυτά βασικά άρθρα, μεταφέρουν σφάλματα ο ένας από τον άλλο και τα μεταδίδουν στον επόμενο τσαπατσούλη διαδικτυακό συγγραφέα ή “δημοσιογράφο” που θέλει να εκμεταλλευτεί το κλίμα των ημερών για μερικά κλικ.

Για τους θρησκευόμενους αναγνώστες που θα πέσουν σε αυτό το άρθρο θα ήθελα να τους ενημερώσω πως μπορεί να είμαι άθεος, αλλά με αυτή τη δουλειά εδώ πέρα προσπάθησα να απομονώσω τα στοιχεία από τις εμπάθειες εκατέρωθεν, την προπαγάνδα και τους περιττούς συναισθηματισμούς. Γράφω μεν κι εγώ την άποψή μου, αλλά στο τέλος και ξέχωρα. Όλα τα ενδιάμεσα είναι στοιχεία κυρίως από ΦΕΚ, πίνακες από διάφορες έγγραφες πηγές και για την πρώτη περίοδο του Ελληνικού Κράτους από βιβλία και μαρτυρίες της εποχής. Τα ΦΕΚ θα τα βρείτε όλα αποθηκευμένα εδώ στο ιστολόγιό μου, τοπικά, αλλά έχω συμπεριλάβει όλες τις πληροφορίες (όχι μόνο αριθμό νόμου) για να μπορέσετε να τα βρείτε και μόνοι σας στο Εθνικό Τυπογραφείο, όπου υπάρχουν όλα τα ΦΕΚ σκαναρισμένα από το πρώτο κιόλας το 1833.

Κάποια από τα στοιχεία εδώ τα έχω συλλέξει εδώ και αρκετά χρόνια, αλλά δεν είχα καταπιαστεί να τα συγκεντρώσω σε μορφή άρθρου. Άλλα τα βρήκα μέσα στο τελευταίο έτος. Το ζήτημα είναι τόσο μπλεγμένο που το ξέμπλεγμα του κουβαριού είναι δύσκολο, αλλά φέτος κατάφερα και βρήκα και κάποιες πηγές που άρχισαν να το ξεμπερδεύουν περαιτέρω.

Επίσης να σημειώσω πως λόγω της έκτασης της εργασίας είναι αναπόφευκτο το ότι κάποια σφάλματα και παροράματα θα έχουν περάσει στο κείμενο. Θα τα διορθώνω καθώς θα τα βρίσκω.

Εισαγωγικά

• Πόθεν έσχεν η Εκκλησία;
Εκκλησιαστική Περιουσία
Η Βασιλεία του Όθωνα
Ο Αγροτικός Νόμος του 1917
Δεκαετία 1930 και ΟΔΕΠ
Η δεκαετία του 1940
Η Σύμβαση του 1952
Περίοδος 1960-1980
Ο Νόμος Τρίτση του 1987
Σήμερα
Μισθοδοσία Κλήρου
Ενοριακή Μισθοδοσία
Κρατική Μισθοδοσία
Κατακλείδα
Μοντέλο Εξέλιξης
Γενικά Σχόλια
Κατάλογος Πηγών

Πόθεν έσχεν η Εκκλησία;

Αυτό είναι σχετικά απλό ζήτημα, αλλά θα το αναφέρω για σαφήνεια: αυτοκρατορικές χορηγίες, τουρκικές χορηγίες*, κρατικές χορηγίες, κληροδοτήματα, μεταβιβάσεις και εκμετάλλευση της υπάρχουσας περιουσίας.

Οι πρώτες κρατικές επιχορηγήσεις ξεκινάν επί Βυζαντίου και η ιστορία συνεχίζει επί Τουρκοκρατίας κυρίως με κληροδοτήματα, καθώς η Εκκλησία παρείχε μια ασφάλεια για την περιουσία των περιοίκων. Τόσο επί Βυζαντίου, όσο και επί Τουρκοκρατίας η πολιτεία δεν έθιγε εκκλησιαστικά κτήματα (η κινητή περιουσία ήταν άλλο ζήτημα). Δεν θα αναπτύξω το ζήτημα εδώ, καθώς θέλει ολόκληρο άρθρο, αλλά η συνέχεια του κράτους κατάστησε αμφότερα τα βυζαντινά και τα τουρκικά έγγραφα έγκυρα (αν και η απόδειξη γνησιότητας ήταν και είναι ένα πονεμένο ζήτημα), τουλάχιστον για την έκδοση νέων τίτλων ιδιοκτησίας. Στη σύγχρονη Ελλάδα πάντως οι χορηγίες γης σταματούν (και το φαινόμενο αντιστρέφεται).

Τα κληροδοτήματα πρέπει να ήταν η πρώτη πηγή γαιών για την Εκκλησία, προτού καν γίνει επίσημη θρησκεία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, και αποτελεί την ουσιαστική πηγή νέων γαιών ακόμη και σήμερα. Ομολογουμένως υπάρχουν ενστάσεις για τον τρόπο απόκτησης (π.χ. υπάρχουν συχνές κατηγορίες για εκμετάλλευση ηλικιωμένων σε εκκλησιαστικούς οίκους ευγηρίας) αλλά δεν νομίζω να υπάρχουν αντιρρήσεις ως προς την εν γένει νομιμότητα αυτού του είδους συναλλαγής. Σε αυτή την κατηγορία ενδεχομένως να μπορούμε να βάλουμε και την περιουσία εκείνων που αποφασίζουν να γίνουν μοναχοί και μεταβιβάζουν οικειοθελώς την περιουσία τους στην εκάστοτε μονή (αν και εδώ υπάρχουν συχνά-πυκνά κατηγορίες για ψυχολογική εκμετάλλευση κ.λπ.). Οι συναλλαγές πάντως αυτές είναι εν γένει νόμιμες, όπως είπαμε.

Τέλος, ως νομικό πρόσωπο η Εκκλησία ήταν ανέκαθεν και είναι σε θέση να συναλλάσσεται οικονομικά με ιδιώτες για την πώληση, αγορά και ενοικίαση οικοπέδων και αγροτεμαχίων και εν γένει να εκμεταλλεύεται την περιουσία της.

Αυτά τα ολίγα για τις πηγές της εκκλησιαστικής περιουσίας. Ας περάσουμε τώρα στο ψητό και ξεκινάμε με την ιστορία των δημεύσεων της εκκλησιαστικής περιουσίας από το Δημόσιο.

 ___________________________
Καλό άρθρο για το θέμα: https://onthewaytoithaca.wordpress.com/2015/09/14/church-property-and-clergy-wages-in-modern-greece/
Η Εκκλησιαστική Περιουσία και η Μισθοδοσία του Κλήρου στη Νεότερη Ελλάδα
Η εκκλησιαστική περιουσία στην Ελλάδα είναι μια ιδιαίτερα πονεμένη ιστορία που κρατάει από τις απαρχές του Ελληνικού Κράτους στις αρχές του 1830 μέχρι σήμερα και εμπλέκεται και με την μισθοδοσία τω…
onthewaytoithaca.wordpress.com




Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014