του Thomas de Waal

Η απόφαση για την αποχώρηση από την ΕΕ ήταν κυρίως μια ψήφος διαμαρτυρίας. Ήταν η ψήφος των ανθρώπων που μισούσαν τις “Βρυξέλλες” και την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά μισούσαν επίσης το Λονδίνο και το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η ειρωνεία είναι πως είναι ακριβώς αυτή η κοινωνική κατηγορία των ψηφοφόρων διαμαρτυρίας από την εργατική τάξη οπυ είναι πιθανό να υποφέρουν όταν η Βρετανία χάσει την προνομιακή πρόσβαση που έχει αυτή την στιγμή στην ενιαία αγορά της ΕΕ.

Μοιάζει σαν να έχουμε ξυπνήσει σε μια διαφορετική χώρα. Όλες οι δημοσκοπήσεις την ημέρα πριν από το δημοψήφισμα προέβλεπαν τη νίκη των υποστηρικτών της παραμονής στην ΕΕ, μια νίκη για την περίφημη παλαιομοδίτικη βρετανική κοινή λογική. Τα αποτελέσματα άνοιξαν την κουρτίνα σε μια πολύ διαφορετική Βρετανία, η οποία δίνει προτεραιότητα στον θυμό και στην ανάληψη ρίσκου έναντι του status-quo.

Ως δημοσιογράφος, έχω καλύψει πολλές εκλογές στη Ρωσία και στην πρώην Σοβιετική Ένωση και βίωσα ημέρες που φαινόταν να είναι βαρυσήμαντα σημεία καμπής για ένα έθνος, όπως οι εκλογές του 1996 στη Ρωσία. Η Πέμπτη με έκανε να αισθάνομαι ότι πρόκειται για μία από εκείνες τις ημέρες, εδώ στη Βρετανία. Το να ψηφίζει κανείς είναι μια σημαντική πολιτική πράξη. Αλλά αισθάνθηκα πεπεισμένος ότι κερδίζει η πτέρυγα των υποστηρικτών της παραμονής στην ΕΕ. Περπατώντας στο Λονδίνο, είδα μόνο αφίσες και αυτοκόλλητα και ακτιβιστές της φιλοευρωπαϊκής πλευράς. Και πραγματικά, το Λονδίνο ψήφισε συντριπτικά υπέρ της παραμονής στην ΕΕ.

Η Σκωτία ψήφισε επίσης ισχυρά υπέρ της παραμονής στην ΕΕ -και το κυβερνών Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας θα απαιτήσει τώρα ένα νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του.

Ο David Cameron έχει ήδη ανακοινώσει την παραίτησή του, αλλά θα υπάρξουν πολλές αντεγκλήσεις εναντίον του για το ότι προκήρυξε το δημοψήφισμα, κυρίως για να προσπαθήσει να καταπνίξει μια αντί-ευρωπαϊκή εξέγερση στο δικό του το κόμμα, κερδίζοντας το δημοψήφισμα και επαναβεβαιώνοντας την εξουσία του. Λοιπόν, αυτή η τακτική έχει επιστρέψει μπούμερανγκ εναντίον του.

Λίγοι ψηφοφόροι κατανοούν τις περίπλοκες συνταγματικές ρυθμίσεις που δεσμεύουν το Ηνωμένο Βασίλειο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Λίγοι παρατηρούν τις θετικές επιδράσεις του να βρίσκονται εντός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ. Λίγοι κατανοούν πόσο δύσκολο θα είναι να ενεργοποιηθεί το Άρθρο 50 της Συνθήκης της Λισσαβόνας και πόσο καιρό θα χρειαστεί για να διαχωριστεί η Βρετανία από την ΕΕ (θα μπορούσαν να χρειαστούν από δύο μέχρι δέκα χρόνια πριν το Ηνωμένο Βασίλειο πετύχει να διαπραγματευτεί μια νέα οικονομική συμφωνία με τα άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης).

Η ψήφος υπέρ της αποχώρησης ήταν κυρίως μια ψήφος διαμαρτυρίας. Ήταν μία ψήφος των ανθρώπων που μισούσαν τις “Βρυξέλλες” και την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά μισούσαν εξίσου το Λονδίνο και το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η διαφορά είναι πως έχοντας την ευκαιρία να ψηφίσουν σε ένα δημοψήφισμα, τους δόθηκε η ευκαιρία να απορρίψουν έναν από αυτούς τους κακοποιούς -τις Βρυξέλλες- και το έκαναν με ενθουσιασμό. Η ειρωνεία είναι πως είναι ακριβώς αυτή η κοινωνική κατηγορία των ψηφοφόρων διαμαρτυρίας της εργατικής τάξης που είναι πιθανό να υποφέρουν όταν η Βρετανία χάσει την προνομιακή πρόσβαση που έχει τώρα στην ενιαία αγορά της ΕΕ. Για παράδειγμα, η πρώτη μεγάλη είδηση της βραδιάς του δημοψηφίσματος ήταν η ανακοίνωση ότι το Βορειοανατολικό Σάντερλαντ είχε ψηφίσει υπέρ της εξόδου με ποσοστό 61%-39%. Και όμως, ένας από τους μεγαλύτερους εργοδότες σε αυτή την περιοχή είναι το εργοστάσιο αυτοκινήτων της Nissan, το οποίο βρίσκεται εκεί εξαιτίας της πρόσβασης στις αγορές της ΕΕ.

Επομένως, ο τυπικός ψηφοφόρος υπέρ της εξόδου από την ΕΕ ήταν Άγγλος, ηλικιωμένος, θυμωμένος με την ελίτ του Λονδίνου και σε μειονεκτική θέση οικονομικά. Αυτός ή αυτή, δεν ανήκουν σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό κόμμα και απέρριψε την συμβουλή όλων των ηγετών των μεγάλων κομμάτων. Η εξέγερση δεν έχει τελειώσει. Η βρετανική πολιτική και αστική ζωή είναι τώρα μια άγνωστη περιοχή και θα χρειαστεί χρόνος προτού κατανοήσουμε όλες τις συνέπειες από αυτό που συνέβη εδώ το βράδυ της 23ης Ιουνίου.

Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://carnegie.ru/commentary/2016/06/24/waking-up-to-new-britain/j2h7