Του Βασίλη Παζόπουλου 

Η ενασχόληση με τις αγορές χαρακτηρίζεται από μακρές ψυχοφθόρες περιόδους, οι οποίες διακόπτονται από επεισόδια μεγάλης έντασης. Αυτές οι στιγμές πρέπει να βρίσκουν τον trader σε ετοιμότητα, για να εκμεταλλευτεί τις ευκαιρίες.

Δεν είναι αρκετό να είσαι ικανός, ενημερωμένος, έξυπνος. Δεν αρκεί να μελετήσεις ή να ερμηνεύσεις σωστά τα δεδομένα για να κερδίσεις. Πρέπει να είσαι ψύχραιμος, να έχεις υπομονή, επιμονή και κυρίως να είσαι αποστασιοποιημένος συναισθηματικά. Αλλιώς δεν έχεις κανένα πλεονέκτημα.

Μια περίπτωση ευκαιρίας φαίνεται να υπάρχει την εβδομάδα που διανύουμε, καθώς οι τελευταίες ημέρες ήταν οι χειρότερες για τις αμερικανικές μετοχές τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Ο S&P 500 έπεσε 10% σε 5 μόλις συνεδριάσεις.

Το δύσκολο 7μηνο

Από τον Φεβρουάριο οι τιμές του S&P 500 κινούνται μέσα σε ένα νοητό στενό παραλληλόγραμμο. Με το που αρχίζει κάποια κίνηση, είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω, διανύοντας μία μικρή απόσταση επιστρέφει προς τα πίσω.

Υπό αυτές τις συνθήκες ήταν πράγματι δύσκολο να επιτευχθεί μια καλή απόδοση τους τελευταίους μήνες, ειδικά για όποιον ασχολείται με μετοχές της υψηλής κεφαλαιοποίησης.

Αυτό δεν σημαίνει πως επιτρέπεται η αποτυχία. Σε δύσκολες περιόδους ο ικανός επενδυτής φροντίζει να διαφυλάσσει το κεφάλαιο του. Αλλιώς όταν έρθουν οι ευνοϊκές συνθήκες δεν θα μπορέσει να τις εκμεταλλευτεί γιατί θα βρίσκεται εκτός αγοράς.

Βέβαια πάντοτε υπάρχουν ευκαιρίες σε επιλεγμένες μικρότερες εταιρίες που βασίζονται στην καινοτομία και δεν επηρεάζονται ιδιαίτερα από τις γενικότερες εξελίξεις. Για παράδειγμα μια βιοτεχνολογική μονάδα μπορεί να διαθέσει στην αγορά ένα νέο φάρμακο που έχει τις προϋποθέσεις να γίνει best seller.

Πως φτάσαμε εδώ

Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία, είναι να αναγνωρίζουμε το πρόβλημα, να έχουμε αντιληφθεί το περιβάλλον στο οποίο πρέπει να κινηθούμε και φυσικά να ακολουθήσουμε την κατάλληλη στρατηγική.

Είναι γεγονός πως η αγορά έχει αλλάξει. Από το 2010 και μέχρι τους τελευταίους μήνες του 2014, όλα ήταν πολύ πιο εύκολα. Είχε εδραιωθεί μια ξεκάθαρη και αναμφισβήτητη ανοδική τάση. Κάθε υποχώρηση ήταν ευκαιρία για τοποθέτηση.

Με την απότομη πτώση στο πετρέλαιο και την απόφαση των Ελβετών να διαταράξουν την ισορροπία του νομίσματος τους με το ευρώ, έσκασε μια βόμβα στις αγορές με το ωστικό κύμα της έκρηξης να διαρκεί μέχρι σήμερα διαταράσσοντας τις ισορροπίες.

Στην αρχή ο S&P δημιούργησε ένα σχηματισμό απότομου V, που όμοιο του είχαμε να δούμε πολλές δεκαετίες. Κατόπιν, για πολλούς μήνες κινήθηκε σε ένα πολύ μικρό εύρος διακύμανσης.

Στις αγορές ορισμένοι κανόνες ισχύουν διαχρονικά. Ίσως υπάρξουν εξαιρέσεις που μπορούν να σε ζημιώσουν, αλλά είναι δεδομένο πως αν δείξεις την απαραίτητη ψυχραιμία και τους ακολουθήσεις, θα δικαιωθείς σε βάθος χρόνου.

Ένας από αυτούς τους βασικούς κανόνες είναι πως όταν ταλαιπωρείται ένας χρηματιστηριακός τίτλος κινούμενος σε μικρή εμβέλεια επί μήνες, ξεσπάει απότομα και με δύναμη. Αυτό ακριβώς βιώσαμε τις τελευταίες συνεδριάσεις στην Αμερική.

Ευκαιρία για όσους έχουν μετρητά

(Το παρακάτω αφορά μόνο εκείνους που έχουν χρήματα εκτός ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Δυστυχώς τα capital controls δεν επιτρέπουν την αγορά μετοχών του εξωτερικού στους υπόλοιπους).

Η πρόσφατη υποχώρηση είναι απλά ένα καλό πρώτο βήμα. Το βασικό είναι τι κάνουμε από εδώ και πέρα. Έχουμε μεν την ευκαιρία να αγοράσουμε σε καλύτερες τιμές, αλλά σημασία δεν έχει να αγοράσουμε “φτηνά”. Σημασία έχει να πουλήσουμε ακριβότερα.

Οι αμέσως επόμενες ημέρες θα ξεδιαλύνουν αν ζήσαμε μόνο την αρχή ενός μαζικού ξεπουλήματος ή πρόκειται για την πολυπόθητη υποχώρηση που θα μπορούσε να προσφέρει αγοραστικές ευκαιρίες.

Μια καλή ένδειξη θα πάρουμε τα ξημερώματα της Τρίτη, όταν ανοίξει η αγορά της Σαγκάης. Αν υπάρχει άλλη μια μεγάλη διόρθωση εκεί, προφανώς οι επενδυτές της Wall Street θα έχουν λόγους να είναι περισσότερο νευρικοί.

Κερδισμένοι και χαμένοι

Ενδεικτικά, εξετάσαμε τις αποδόσεις των μεγαλύτερων αμερικάνικων εταιριών που συμπεριλαμβάνονται στον δείκτη S&P 100.

Από αρχή του χρόνου βρίσκουμε 27 μετοχές με άνοδο ενώ 73 υποχώρησαν. Από την πρόσφατη κορυφή πριν από ένα μήνα ακριβώς, έχουμε μόνο 5 κερδισμένες.

Στον πρώτο πίνακα έχουμε τις μετοχές του δείκτη, με την μεγαλύτερη υποχώρηση από την αρχή του έτους.
Πώς να εκμεταλλευτούμε την πτώση των μετοχών
Στον δεύτερο πίνακα έχουμε τις μεγαλύτερες απώλειες  από την πρόσφατη κορυφή στις 20/7.
πιν2
Ο τρίτος πίνακας μας δείχνει τα μεγαλύτερα ποσοστά υποχώρησης από τις τελευταίες 5 πτωτικές συνεδριάσεις.
πιν3
Όπως βλέπουμε, στις λίστες βρίσκουμε διάσημες και εύρωστες εταιρίες, με υψηλή μερισματική απόδοση. Αυτό δεν σημαίνει πως θα πρέπει να αγοράσουμε τις μετοχές που είχαν την  μεγαλύτερη διόρθωση. Συνήθως όταν πέφτει μια χρηματιστηριακή αξία υπάρχει λόγος, έστω και αν δεν τον έχουμε μάθει ακόμα.

Από εδώ και πέρα

Στα δύο προηγούμενα άρθρα είχαμε τονίσει πως για πρώτη φορά από το 2009 δείχνει να έχει χαθεί η ανοδική ορμή. Η υποχώρηση των μετοχών δεν ήρθε τυχαία. Οι κυριότερες ανησυχίες αφορούν την επιβράδυνση στην οικονομία της Κίνας, καθώς και ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ είναι έτοιμη να αυξήσει τα επιτόκια.

Για την ώρα πάντως δεν υπάρχουν οι μακροοικονομικές προϋποθέσεις για μεγάλη πτώση των αμερικάνικων μετοχών. Τα επιτόκια θα παραμείνουν σε ιστορικά χαμηλά ακόμα και μετά την αύξηση τους, ο πληθωρισμός και η ανεργία είναι πολύ κάτω. Επιπλέον η υποτίμηση του αμερικάνικου νομίσματος κάνει πιο ελκυστικά τους δολαριακά  περιουσιακά στοιχεία.

Η προσοχή μας πρέπει επίσης να είναι στο πετρέλαιο γιατί διέσπασε προς τα κάτω το όριο των 40 δολαρίων. Τυχόν παραμονή του κάτω από εκεί θα πλήξει τις ήδη πληγωμένες εταιρίες ενέργειας. Το θέμα δεν αφορά μόνο τον συγκεκριμένο κλάδο. Η ιστορία έχει διδάξει πως μετά από ενεργειακές κρίσεις ακολουθούν πάντα οι χρηματιστηριακές.

* Ο Βασίλης Παζόπουλος είναι οικονομολόγος, χρηματιστηριακός αναλυτής της Guardian Trust, συγγραφέας του βιβλίου Επενδυτές χωρίς Σύνορα.

www.ependytes.com
[email protected]