Το Χ.Α. στα χέρια του ΣΥΡΙΖΑ: χρυσός ή κάρβουνο;

04.03.2015 06:53

Του Κωνσταντίνου Βέργου

Πέρασαν πέντε εβδομάδες από τότε που η χώρα έκανε πολιτική στροφή εκλέγοντας κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ.

1. Ήταν η διαπραγμάτευση της συμφωνίας-γέφυρας επιτυχής;

Βιώσαμε ένα δραματικό μήνα γενναίας και υπεύθυνης διαπραγμάτευσης του βραχυπρόθεσμου δανεισμού. Η νέα κυβέρνηση, όπως  σε κάποιο βαθμό και η προηγούμενη,  έκανε τα αδύνατα δυνατά ώστε να πετύχει ό,τι καλύτερο μπορούσε. Αλλά δεν ήταν εύκολο. Η Γερμανική κυβέρνηση, ως συνήθως,  προώθησε την δική της ατζέντα, της “αυστηρής λιτότητας” καθώς αυτή ευνοεί τις δικές της εταιρίες,  βαριάς κυρίως βιομηχανικής δραστηριότητας που ευθύνονται για την απληστία και την επεκτατική πολιτική που οδήγησε σε δυο πολέμους. Η υποχώρηση της Ελληνικής κυβέρνησης, στην “γραμμή Μαζινό” που ήταν η παραίτηση από διαγραφή χρέους, πολλαπλασίασε τους συμμάχους  και επέτρεψε την ανατροπή των Γερμανικών σχεδίων στο Γιουρογκρούπ, με την βοήθεια και των ΗΠΑ, που μας θέλουν στην ΕΕ για τους δικούς τους γεωπολιτικούς λόγους. Η νέα συμφωνία, αν και αυστηρή για την χώρα, εγκαταλείπει ουσιαστικά νέα μνημονιακά μέτρα λιτότητας, αντιμετωπίζει το ανθρωπιστικό (πρόγραμμα Θεσσαλονίκης) και, τέλος,  προσανατολίζεται στα μέτρα που έπρεπε να γίνουν αλλά ποτέ δεν έγιναν (Φοροαποφυγή, Διαφθορά, Λαθρεμπόριο, Γραφειοκρατία κλπ). Επιφέρει “μορατόριουμ” σε εργατικό κόστος και ιδιωτικοποιήσεις, επιτρέποντας αυξήσεις μισθών αλλά σε σαφώς ελεγχόμενη βάση. Κάτι πολύ διαφορετικό από το “πνεύμα” του μνημονίου που οδηγούσε σε επιπλέον συνολική μείωση εργατικού κόστους 15% κατά το 2015-2016  και ομαδικές απολύσεις.

2. Που οδηγεί η νέα συμφωνία

Η 4μηνη συμφωνία όπως υπογράφτηκε βοηθάει λίγο, αλλά παράλληλα υποχρεώνει την κυβέρνηση να βρει συμπληρωματικές πηγές χρηματοδότησης (πχ έκδοση ΕΓΕΔ). Στο τέλος του καλοκαιριού η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με διάφορες δόσεις μακροπρόθεσμων δανείων που είναι υψηλές για τα χρηματοδοτικά δεδομένα της χώρας. Θα είναι δύσκολο να τα πληρώσει με άλλο τρόπο και θα υποχρεωθεί να αναδιαρθρώσει/κουρέψει χρέος, να κηρύξει πτώχευση ή (το χειρότερο σενάριο) να επιβάλλει  τεράστιους, δυσβάσταχτους φόρους, όπως  αφελώς έκανε η προηγούμενη κυβέρνηση, και να πέσει.

3. Οι Προκλήσεις της νέας κυβέρνησης

Η νέα κυβέρνηση έχει πάει πολύ καλά ως τώρα, με βάση τα δεδομένα που αντιμετώπισε από την προηγούμενη (άδεια ταμεία, απλήρωτα χρέη, οικονομία σε βαθιά κρίση, τράπεζες με εκροές, χρεοκοπημένες εταιρίες και ιδιώτες) αλλά και τα δεδομένα που είχε δημιουργήσει ως αντιπολίτευση (υψηλές προσδοκίες). Η υλοποίηση του προγράμματος της Θεσσαλονίκης μέσα από νόμους που αντιμετωπίζουν το ανθρωπιστικό (δωρεάν ρεύμα, δωρεάν τροφή, 100 δόσεις, εξασφάλιση α κατοικίας  κλπ) αποτελούν ένα “πλέγμα  προστασίας” του κοινωνικού ιστού με χαμηλό κόστος. Όμως είναι εμφανές ότι αν το Ανθρωπιστικό είναι κάτι που αρχικά χρειάζεται η χώρα, το μισθολογικό και το αναπτυξιακό είναι κάτι που μετά θα δώσει ώθηση σε κατανάλωση και επενδύσεις σε μια νεκρή αγορά.  Η χώρα για να περάσει σε ταχεία ανάπτυξη χρειάζεται πολίτες με ισχυρή αγοραστική δύναμη (διότι οι Έλληνες πολίτες απορροφούν το 85% των πωλήσεων) και επενδύσεις. Το μισθολογικό, είναι κάτι που έχει δρομολογηθεί, αν και με καθυστέρηση βελτιώσεων λόγω της συμφωνίας-γέφυρας που δεν επιτρέπει ταχεία αύξηση. Το αναπτυξιακό, όμως όχι ακόμη.

4. Τι μπορεί να είναι το αναπτυξιακό πακέτο;

Οι επενδύσεις, για να δώσουν ισχυρό σοκ στην οικονομία πρέπει να αυξηθούν κατά 10% περίπου του ΑΕΠ, τάξη μεγέθους 20-25 δισ. ετησίως, ώστε να φτάσουν το 22% περίπου, με ιδιώτες και κράτος με ίσο ρόλο. Είναι εμφανές ότι αυτό ως τώρα περιορίζεται/περιοριζονταν από την κρίση (ιδιωτικές επενδύσεις) και από το μνημόνιο (κρατικές επενδύσεις). Η επιτυχία της κυβέρνησης να απεξαρτήσει από την δανειακή σύμβαση το στόχο 4,5%, και να τον πάει απλά θετικό, σημαίνει διασφάλιση πόρων 3% του ΑΕΠ ή και παραπάνω. Πρέπει τώρα να βρει το άλλο 7%, για να κάνει την διαφορά.  Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με πολυετή (10-15 έτη) παραχώρηση χρήσης αναξιοποίητης δημόσιας περιουσίας ή εταιριών. Η πολυετής παραχώρηση με υποχρέωση επένδυσης έχει διπλό όφελος. Πρώτον εξασφαλίζει σημαντικούς πόρους, της τάξης των 7-12 δισ. ευρώ ετησίως, που  επιτρέπουν μείωση του δημόσιου χρέους και βελτίωση του επιτοκίου δανειοδότησης του κράτους. Δεύτερον εξασφαλίζουν ότι οι ιδιώτες θα επενδύσουν επιπλέον ποσά, οδηγώντας έτσι στον στόχο εξασφάλισης σημαντικού τμήματος του στόχου αυξημένων επενδύσεων. Η πολυετής παραχώρηση δεν αποτελεί “ξεπούλημα” διότι δεν αποτελεί “εκχώρηση του περιουσιακού στοιχείου”, αντίθετα επιτρέπει την εισροή κεφαλαίων για επενδύσεις. Είναι, εν ολίγοις, συμβατή με το πρόγραμμα της κυβέρνησης.

5. Πρώτα χρηματιστηριακά συμπεράσματα

Τέλος για να πετύχει άμεσα αναδιάρθρωση του μακροχρόνιου χρέους πρέπει η Ελλάς να εκβιάσει πτώχευση, έξοδο από το ευρώ ή και τα δύο. Είναι άγνωστο τι θα κάνει. Ό,τι είναι να γίνει θα γίνει ως τον Μάιο. Όμως, είναι δυνατόν να παιχτεί ένα τόσο σκληρό “πόκερ” διαπραγματεύσεων, χωρίς χρηματιστηριακές αναταράξεις; Πιστεύουμε πως όχι.  Άρα, στο επόμενο διάστημα να περιμένουμε χρηματιστηριακές εξελίξεις, οι κίνδυνοι για τις αγορές δεν έχουν φύγει, αντίθετα τώρα αρχίζουν.  Η πτώση που ξεκίνησε προ 3ημέρου λογικά θα συνεχιστεί. Από την άλλη πλευρά, οι δεσμεύσεις διατήρησης των ιδιωτικοποιήσεων και το μορατοριουμ στα εργατικά αποτελούν μια θετική είδηση για την αγορά, ένα θετικό καταλύτη για τις μεσοπρόθεσμες εξελίξεις. Επομένως η πτώση χρηματιστηριακών αξιών μόλις άρχισε, με βάση τα νέα δεδομένα θα ολοκληρωθεί σε 8 εβδομάδες  περίπου, με δυνατότητα καλής ανάκαμψης όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες.

6. Διεθνές κλίμα

Το διεθνές χρηματιστηριακό κλίμα, ενώ διατηρείται καλό, συνοδεύεται από αρνητικές μακροοικονομικές και γεωπολιτικές εξελίξεις. Η ανάπτυξη της οικονομίας των ΗΠΑ βρίσκεται σε ολοκλήρωση εντός του 2015 και η ΕΕ βοηθιέται από την ποσοτική χαλάρωση που ξεκινάει. Όμως η υποχώρηση ανάπτυξης στην Ασία όσο και οι Πολεμικές εμπλοκές στην Ευρώπη δεν προδιαθέτουν κάτι καλό για τις χρηματιστηριακές προοπτικές κατά το δεύτερο εξάμηνο. Αντίθετα, αυξάνουν τον κίνδυνο κρίσεων σε ισοτιμίες και χρηματοοικονομικού “ατυχήματος” περιφερειακών χωρών που μπορεί να επηρεάσει μεγάλες αγορές στη συνέχεια. Η σχετικά καλή ανάπτυξη των ΗΠΑ που βοηθιέται από το αδύναμο ευρώ που σπρώχνει κερδοσκοπικά κεφάλαια προς ΗΠΑ (διπλό κέρδος από ανατίμηση αγοράς και ανατίμηση νομίσματος)  θα συνεχιστεί.

7. Επενδυτικό Συμπέρασμα

Το ελληνικό χρηματιστήριο πιθανότητα εισέρχεται σε περίοδο υψηλών χρηματιστηριακών κινδύνων μέχρι να οριστικοποιηθεί λύση για διαγραφή, άρα θα περιμέναμε χαμηλότερα επίπεδα στο επόμενο διάστημα. Εφόσον η κυβέρνηση επιτύχει τα μέτρα που προαναφέραμε, αλλά και την αναδιάρθρωση/διαγραφή χρέους,  το ελληνικό χρηματιστήριο θα απεγκλωβιστεί από τα τρέχοντα επίπεδα.  Οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές, δείχνουν ακόμη καλές, όμως αναμένουμε αυξημένη νευρικότητα με κίνδυνο σε περιφερειακές αγορές λόγω χειροτέρευσης περιφερειακών οικονομιών με την αγορά των ΗΠΑ να παραμένει η ασφαλέστερη μεγάλη αγορά.

* Ο κ. Κωνσταντίνος Βέργος είναι Καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο Πόρτσμουθ – Αγγλία

**(Το παρόν άρθρο εκφράζει τις προσωπικές απόψεις του γράφοντος, δεν αποτελεί οδηγό ή σύσταση για επενδύσεις οποιασδήποτε μορφής προς οιονδήποτε και για οτιδήποτε τίτλο ή παράγωγο αυτού.)

Πηγή:www.capital.gr





Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014