ΧΑΡΟΥΧΙΚΟ ΚΟΥΡΟΝΤΑ: Ο σαμουράι της ιαπωνικής οικονομίας

29.08.2016 03:23

Ενώ οι ιδιωτικοποιήσεις βρίσκονται πολύ ψηλά στην ατζέντα των μεταρρυθμίσεων στη Δύση, καθώς θεωρούνται το αντίδοτο για πάσα οικονομική νόσο στην Ιαπωνία, οι αναλυτές βλέπουν όλο και πιο έντονα σημάδια… αποϊδιωτικοποίησης και μιλούν για κρατικοποιήσεις εταιρειών από την πίσω πόρτα.

  • ΕΘΝΟΣ

 Καθώς η χώρα συσσωρεύει τεράστια χρέη, η Κεντρική τράπεζά της (BoJ) ακολουθώντας επιθετική νομισματική πολιτική… ρουφά σαν ηλεκτρική σκούπα κρατικά ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια ακίνητης περιουσίας, ομόλογα και μετοχές εταιρειών, σε μια προσπάθεια να μη στεγνώσουν τα δημόσια ταμεία και να μη μειωθεί η ρευστότητα στην πραγματική οικονομία.

Ο φόβος του Brexit
Το αποτέλεσμα είναι να έχει μετατραπεί σε «νούμερο 1» μέτοχο μιας σειράς εισηγμένων του χρηματιστηριακού δείκτη Nikkei 225. Η πρακτική χρηματοδότησης των επιχειρήσεων υιοθετήθηκε από την ΒοJ στις αρχές του 2010, αλλά πλέον σήμερα -υπό την ηγεσία του Χαρουχίκο Κουρόντα- έχει χτυπήσει… κόκκινο!

Μάλιστα, στα τέλη Ιουλίου η BoJ, στον απόηχο του προγράμματος τόνωσης της οικονομίας ύψους 242 δισ. δολαρίων, που είχε εξαγγείλει ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Σίνζο Αμπε, η κεντρική τράπεζα της τρίτης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο έκανε γνωστό ότι θα αυξήσει το πρόγραμμα αγοράς ETFs σε ετήσιο ρυθμό 59,3 δισ. δολαρίων!

Διατήρησε, παράλληλα, αμετάβλητο το επιτόκιο 0,1% που χρεώνει στην υπερβάλλουσα ρευστότητα που διατηρούν σε αυτήν οι εμπορικές τράπεζες. Στους λόγους για τη λήψη αυτής της απόφασης, η τράπεζα επικαλέστηκε εξωγενείς παράγοντες, όπως την αδύναμη ζήτηση από τις αναδυόμενες οικονομίες και την απόφαση της Βρετανίας για έξοδο από την ΕΕ.

Ο πρωθυ­πουργός Σίνζο Αμπε είναι ο εμπνευστής του προγράμματος τόνωσης της οικονομίας με 242 δισ. δολάρια, που υλοποιεί κατά κύριο λόγο ο Χαρου­χίκο Κου­ρόντα.
Ο πρωθυ­πουργός Σίνζο Αμπε είναι ο εμπνευστής του προγράμματος τόνωσης της οικονομίας με 242 δισ. δολάρια, που υλοποιεί κατά κύριο λόγο ο Χαρου­χίκο Κου­ρόντα.

Η επέκταση του προγράμματος στοχεύει στον τερματισμό των αποπληθωριστικών πιέσεων και όπως είπε ο κεντρικός τραπεζίτης «η Ιαπωνία υλοποιεί ένα ισχυρό μείγμα ευέλικτης δημοσιονομικής πολιτικής και ποσοτικής χαλάρωσης με το οποίο ενισχύεται η προσπάθεια επίτευξης βιώσιμης ανάπτυξης και σταθερότητας στις τιμές».

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 η Ιαπωνία «μπήκε» σε οικονομική κρίση, την οποία ακόμα δεν έχει ξεπεράσει. Οι ηγέτες της, για να επαναφέρουν τη χώρα σε τροχιά σταθερής ανάπτυξης, έχουν εφαρμόσει σειρά δραστικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των αρνητικών επιτοκίων, μεταρρυθμίσεων στην εταιρική διακυβέρνηση και μαζικών προγραμμάτων αγοράς περιουσιακών στοιχείων, βουτηγμένων όμως στα χρέη.

Aνησυχίες
Αυτό το τελευταίο στοιχείο προκαλεί μεγάλες ανησυχίες καθώς, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το πρακτορείο Bloomberg, η κεντρική τράπεζα θα έχει εξελιχθεί μέχρι τα τέλη του 2017 στον μεγαλύτερο μέτοχο για το 25% τουλάχιστον των εταιρειών του Nikkei 225. Τον περασμένο μήνα η τράπεζα ψήφισε υπέρ του διπλασιασμού της ετήσιας αγοράς διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων στα 59,3 δισ. δολάρια, ενώ το 2010 κατείχε ETFs αξίας 20 δισ. δολαρίων. Βάσει υπολογισμών φέτος τον Ιούνιο είχε αποκτήσει το 60% μιας αγοράς που υπολογίζεται στα 150 δισ. δολάρια! Καθώς οι αγορές εταιρικών ομόλογων και μετοχών συνεχίζονται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, το Bloomberg εκτιμά πως η BoJ θα καταστεί ο βασικός μέτοχος σε ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό εισηγμένων εταιρειών.

Μέχρι τον Δεκέμβριο του επόμενου έτους εκτιμάται πως η κεντρική τράπεζα θα έχει γίνει ο μεγαλύτερος μέτοχος σε συνολικά 55 εταιρείες του Nikkei 225.
Μέχρι τον Δεκέμβριο του επόμενου έτους εκτιμάται πως η κεντρική τράπεζα θα έχει γίνει ο μεγαλύτερος μέτοχος σε συνολικά 55 εταιρείες του Nikkei 225.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του πρακτορείου, αποτελεί ήδη με ποσοστό 5,9% τον κορυφαίο επενδυτή στη Yamaha που κατασκευάζει πιάνα και είναι μέσα στους πέντε πρώτους μετόχους 81 εταιρειών του δείκτη Nikkei 225. Ανάμεσά τους η κατασκευάστρια ενδοσκοπίων Olympus και η μεγαλύτερη παραγωγός βιομηχανικών ρομπότ Fanuc.

Μέχρι τον Δεκέμβριο του επόμενου έτους εκτιμάται πως θα έχει γίνει ο μεγαλύτερος μέτοχος σε συνολικά 55 εταιρείες! Η τάση αυτή έχει πανικοβάλει πολλούς αναλυτές, κατά τους οποίους εάν η κεντρική τράπεζα δεν πουλήσει μετοχές τότε η ρευστότητα θα εξαφανιστεί. Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της Nomura, Ακιχίρο Μουρακάμι, η κύρια ανησυχία έγκειται στο γεγονός ότι θα μειωθεί δραματικά το ποσοστό των μετοχών που θα μπορούν να έχουν στην κατοχή τους ιδιώτες επενδυτές, οδηγώντας αναπόφευκτα σε έντονη μεταβλητότητα τιμών. Μια άλλη ανησυχία είναι ότι θα μειωθεί δραματικά η δυνατότητα επέμβασης από τους μετόχους στη λειτουργία μιας επιχείρησης, με αποτέλεσμα να μείνει η εταιρική διακυβέρνηση σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.

Η βελτίωση της εταιρικής κουλτούρας στα διοικητικά συμβούλια των επιχειρήσεων υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προτεραιότητες του Ιάπωνα πρωθυπουργού Σίνζο Αμπε, αλλά πλέον είναι το μεγάλο θύμα των πυρών που εξαπέλυσε με το «μπαζούκα» του ο κεντρικός τραπεζίτης της χώρας…

Αναλαμβάνοντας τα ηνία των σημαντικότερων επιχειρήσεων της χώρας η τράπεζα πραγματοποιεί επί της ουσίας κρατικοποιήσεις από την… πίσω πόρτα, ενώ μετατρέπει το προσωνύμιο Japan Inc. (Ιαπωνία Α.Ε.), με το οποίο ονομάστηκε ο εταιρικός κόσμος κατά τη δεκαετία του ’80, σε Inc. Japan (κρατική επιχείρηση).

Το ιαπωνικό χρέος είναι σήμερα συντριπτικό: στο τέλος του έτους θα ανέρχεται στο 250% του ΑΕΠ της χώρας που υπολογίζεται στα 5,5 τρισ. δολάρια. Το ότι δεν δέχεται η χώρα πιέσεις από τις αγορές οφείλεται στο γεγονός ότι το χρέος παραμένει εντός της ίδιας της Ιαπωνίας, καθώς περισσότερο από το 90% των ιαπωνικών ομολόγων βρίσκονται στα χέρια Ιαπώνων αποταμιευτών και επενδυτών και στο χαρτοφυλάκιο της κεντρικής τράπεζας, η οποία χρηματοδοτεί με αυτόν τον τρόπο το σύνολο του εμπορικού ελλείμματος της χώρας.

Μοντέλο
Αναλυτές αναρωτιούνται αν το πρόγραμμα αγοράς χρέους στην Ιαπωνία αποτελεί την προετοιμασία για ένα τεράστιο «κούρεμα». Και όπως διερωτήθηκαν σε πρόσφατο άρθρο τους οι συντάκτες της συντηρητικής γερμανικής εφημερίδας «Die Welt», «μήπως θα μπορούσε να αποτελέσει αυτό και ένα μοντέλο για την Ευρώπη;». Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς αυτό θα μπορούσε να ήταν μια λύση για την ΕΕ, καθώς στην παρούσα κατάσταση με τον χαμηλό πληθωρισμό και τη χαμηλή ανάπτυξη, η ΕΚΤ θα μπορούσε απλώς να αγοράσει όλα τα κρατικά χρέη.

Αλλωστε, σε αγορές εταιρικών ομολόγων δεν έχει στραφεί μόνο η ιαπωνική αλλά και οι υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο στις προσπάθειές τους για την τόνωση της αναιμικής ανάπτυξης.

Δύο μήνες αφότου η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα άρχισε τις αγορές εταιρικού χρέους, τη σκυτάλη πήρε η Τράπεζα της Αγγλίας, ανακοινώνοντας ότι υιοθετεί παρόμοια στρατηγική, αρχίζοντας από τον Σεπτέμβριο τις αγορές εταιρικών ομολόγων, ύψους 13,33 δισ. δολαρίων.

Η στροφή των κεντρικών τραπεζών προς το εταιρικό χρέος αναμένεται να οδηγήσει σε ακόμη χαμηλότερο κόστος δανεισμού για τις μεγάλες επιχειρήσεις, που ήδη επωφελούνται από τα πολύ χαμηλά επιτόκια ανά τον κόσμο. Αλλά όπως έγραψε και η «Wall Street Journal», η απόφαση αυτή εγείρει ερωτήματα για πιθανές «παρενέργειες», την ώρα που εντείνονται οι αμφιβολίες εάν πράγματι αυτού του είδους τα προγράμματα νομισματικής χαλάρωσης αντιμετωπίζουν τις ανεπάρκειες της παγκόσμιας οικονομίας.

Πάντως, ήδη οι πολιτικές αρνητικών επιτοκίων και οι αγορές τίτλων από τις κεντρικές τράπεζες συνέβαλαν στην εκτόξευση της αξίας των κρατικών ομολόγων με αρνητική απόδοση στα 11,5 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Fitch Ratings. Η υποχώρηση των αποδόσεων στους κρατικούς τίτλους σε επίπεδα κάτω από το μηδέν πιέζει προς τα κάτω και τις αποδόσεις των εταιρικών ομολόγων, οδηγώντας σε σημαντική αύξηση των εκδόσεων μεταξύ των επιχειρήσεων, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στον υπόλοιπο ανεπτυγμένο κόσμο.

Κατερίνα Κοσμά
[email protected]





Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014