ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ISIS ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ – Πώς από μεγάλος εχθρός ο Ασαντ έγινε σύμμαχος της Δύσης

13.12.2015 14:55

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ISIS ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ

Πώς από μεγάλος εχθρός ο Ασαντ έγινε σύμμαχος της Δύσης

Πολύ πριν το ISIS εισβάλει ως νέα απειλή στον χάρτη της παγκόσμιας τρομοκρατίας (καταλαμβάνοντας τη Μοσούλη και ιδρύοντας χαλιφάτο τον Ιούνιο του 2014), ο «μεγάλος εχθρός» για τους Δυτικούς στη Συρία ήταν ο πρόεδρος Μπασάρ αλ Ασαντ.

Οι πύραυλοι Kalibr που εκτοξεύθηκαν από το ρωσικό υποβρύχιο «Rostov-on-Don» στη Μεσόγειο έπληξαν στόχους στη Ράκα της Συρίας.

Οι πύραυλοι Kalibr που εκτοξεύθηκαν από το ρωσικό υποβρύχιο «Rostov-on-Don» στη Μεσόγειο έπληξαν στόχους στη Ράκα της Συρίας.

Επηρεασμένοι από το όργιο της τζιχαντιστικής φρίκης των περασμένων μηνών (τους αποκεφαλισμούς των ομήρων, την καταστροφή των μνημείων στην Παλμύρα, τα τρομοκρατική χτυπήματα στο Παρίσι κ.ά.), πολλοί ίσως να ξεχνούν ότι ο εμφύλιος στη Συρία ξεκίνησε το 2011, όχι ενάντια στους τζιχαντιστές, αλλά (με τη βοήθεια των τζιχαντιστών) ενάντια στον Ασαντ. Το φθινόπωρο του 2013, μάλιστα, Αμερικανοί και Βρετανοί είχαν βρεθεί ένα βήμα πριν από τη στρατιωτική επέμβαση ενάντια στο συριακό καθεστώς, το οποίο κατηγορούσαν τότε για πολύνεκρες επιθέσεις με χημικά στη Δαμασκό.

Στην πορεία, ωστόσο, ο συριακός εμφύλιος «μεταμορφώθηκε» με αιχμή τη γιγάντωση του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) και κατέληξε να αποτελεί την πηγή μιας άνευ προηγουμένου προσφυγικής κρίσης-πρόκλησης για την ΕΕ. Και είναι ακριβώς αυτή η προσφυγική κρίση που, σε συνδυασμό με την απειλή της τρομοκρατίας, δημιουργεί την ανάγκη για άμεσες λύσεις στο μέτωπο της Συρίας, αναδεικνύοντας την «κυβέρνηση Ασαντ» ως βασικό πυλώνα της επιστροφής στη σταθερότητα.

Στο κατώφλι πια του 2016 ο Σύρος πρόεδρος δείχνει πιο κραταιός από κάθε άλλη χρονική στιγμή της τελευταίας τετραετίας. Το ειδησεογραφικό δίκτυο «Al Arabiya» σημειώνει μάλιστα με μια δόση υπερβολής ότι «ο Ασαντ ίσως επιβιώσει στην εξουσία περισσότερο κι από τον Ομπάμα» (κοινώς μετά το 2016, οπότε ολοκληρώνεται η θητεία του Αμερικανού). Κανείς δεν μπορεί να πει αυτήν τη στιγμή με βεβαιότητα εάν ο Ασαντ θα παραμείνει στην προεδρία και για πόσο.

Η ανακατάληψη της πόλης Χομς, του τελευταίου προπυργίου των επαναστατών στην Κεντρική Συρία, αποτέλεσε μεγάλη επιτυχία για τον Ασαντ.

Η ανακατάληψη της πόλης Χομς, του τελευταίου προπυργίου των επαναστατών στην Κεντρική Συρία, αποτέλεσε μεγάλη επιτυχία για τον Ασαντ.

Είναι ωστόσο σαφές ότι ο Σύρος ηγέτης αντιμετωπίζεται πλέον ως μέρος της συριακής λύσης από εκεί που ήταν μέρος του προβλήματος. Κι αυτό μάλιστα όχι μόνο με τη στήριξη των Ρώσων και των Ιρανών που βρίσκονται από την πρώτη ημέρα στο πλευρό του αλλά και με την ανοχή της Δύσης που υπό την ασφυκτική πίεση των εξελίξεων (σε Προσφυγικό και τρομοκρατία) δείχνει πλέον να αποδέχεται τον Ασαντ ως αναγκαίο παράγοντα προς μια πολιτική λύση. Η διεθνής κοινότητα δεν έχει άλλωστε αυτήν τη στιγμή κανέναν άλλο στο οποίο να μπορεί να βασιστεί εντός της Συρίας. Η συριακή αντιπολίτευση τυγχάνει πολυδιασπασμένη και σε έναν βαθμό αναξιόπιστη, παρά τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι Σαουδάραβες για την ανασυγκρότησή της.

Οι τζιχαντιστές του ISIS είναι εκ των πραγμάτων ο νέος μεγάλος εχθρός που πρέπει να εξαλειφθεί. Οσο για τους Κούρδους, αυτοί μετρούν μεν σημαντικές στρατιωτικές νίκες, αλλά «εκ φύσεως» δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν τον βασικό πυλώνα μιας πολιτικής λύσης στη Συρία. Ως εκ τούτου, το δίδυμο Ασαντ – Ρωσία απομένει πίσω ως το μόνο που μπορεί επί του παρόντος να προσφέρει μια βάση για μελλοντικές εξελίξεις, ειδικά απέναντι στα αποσταθεροποιητικά παιχνίδια της Τουρκίας στην περιοχή αλλά και στην απροθυμία των Αμερικανών να στείλουν χερσαίες δυνάμεις.

Στο κατώφλι του 2016 ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ Ασαντ δείχνει πιο κραταιός από κάθε άλλη χρονική στιγμή της τελευταίας τετραετίας.

Στο κατώφλι του 2016 ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ Ασαντ δείχνει πιο κραταιός από κάθε άλλη χρονική στιγμή της τελευταίας τετραετίας.

Αντεπίθεση
Καταλυτική υπήρξε φυσικά η στρατιωτική επέμβαση των Ρώσων που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2015, σηματοδοτώντας την απαρχή της νικηφόρας αντεπίθεσης των ασαντικών κυβερνητικών δυνάμεων στο συριακό έδαφος. Πρώτη στρατηγικά μεγάλη επιτυχία της εν λόγω αντεπίθεσης, η ανακατάληψη της πόλης Χομς, του τελευταίου προπύργιου των επαναστατών στην κεντρική Συρία, που τώρα βρίσκεται ξανά υπό τον πλήρη έλεγχο του καθεστώτος. Το γεγονός μάλιστα ότι πλέον στη Χομς εφαρμόζεται εκεχειρία με τη σύμφωνη γνώμη και αντικαθεστωτικών ίσως να αποτελέσει φόρμουλα και για άλλες τοπικές εκεχειρίες στη χώρα.

Υπό αυτές τις συνθήκες, Αμερικανοί, Γάλλοι και Βρετανοί αφήνουν εμμέσως ανοιχτά «παραθυράκια» για την παραμονή (προσωρινή ή μη, μένει να φανεί) του Σύρου προέδρου στην εξουσία, ενώ αξιωματούχοι της συριακής κυβέρνησης πραγματοποίησαν πρόσφατα επίσκεψη στην Αίγυπτο για πρώτη φορά έπειτα από τρία χρόνια. Ακόμη και οι ομάδες της συριακής αντιπολίτευσης, που συναντήθηκαν προ ημερών στο Ριάντ, ζητούν μεν την αποκαθήλωση προσωπικά του ίδιου του Ασαντ, αλλά ταυτόχρονα δηλώνουν έτοιμες για ειρηνευτικές συνομιλίες με την… «κυβέρνηση Ασαντ».

Η επίσκεψη Κέρι στη Ρωσία

Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Τζον Κέρι, μεταβαίνει στη Μόσχα την επόμενη εβδομάδα με διάθεση μάλλον συναινετική. Οι επαφές που θα έχει στη ρωσική πρωτεύουσα με τους Πούτιν και Λαβρόφ έρχονται να προετοιμάσουν το έδαφος για πιθανές αμερικανορωσικές συγκλίσεις εν όψει της Διεθνούς Διάσκεψης για τη Συρία στη Νέα Υόρκη στις 18 Δεκεμβρίου.

Φόβοι για νέα «ατυχήματα»
Συνεχίζουν σε υψηλούς τόνους Μόσχα και Αγκυρα

Και ενώ οι μεγάλες δυνάμεις δείχνουν για πρώτη φορά αποφασισμένες να «ενωθούν» ενάντια στο ISIS, κλιμακώνοντας μάλιστα τις επιθέσεις τους κατά των τζιχαντιστών, ακριβώς την ίδια ώρα η κατάσταση στο έδαφος της Συρίας και του Ιράκ περιπλέκεται απειλητικά, με αιχμή τη ρωσοτουρκική διένεξη.

Στον απόηχο της κατάρριψης του ρωσικού μαχητικού από τους Τούρκους οι τόνοι που ανέβηκαν επικίνδυνα μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζουν να… ανεβαίνουν, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται φόβοι για ενδεχόμενα νέα «ατυχήματα» σε μια περιοχή όπου οι ισορροπίες είναι άλλωστε ήδη ανησυχητικά λεπτές και εύθραυστες.

Ρώσοι και Τούρκοι «παίζουν» σε δύο επίπεδα, στο επικοινωνιακό από τη μία, και στο καθαρά στρατιωτικό από την άλλη, με στόχο να εγγράψουν υποθήκες επιρροής και ισχύος στις περιοχές της Συρίας και του Ιράκ. Επικοινωνιακού χαρακτήρα ήταν για παράδειγμα η επιλογή της Αγκυρας να κατηγορήσει τους Ρώσους για «εθνοκάθαρση» σε βάρος των Τούρκων (Τουρκομάνων κ.ά.) της Συρίας, με το Κρεμλίνο να απορρίπτει ωστόσο την εν λόγω κατηγορία ως ενδεικτική της «τουρκικής απομάκρυνσης από την πραγματικότητα».

Επικοινωνιακή (και όχι μόνο) ήταν από την άλλη και η κίνηση του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν να σημειώσει ότι οι υπερσύγχρονοι ρωσικοί πύραυλοι Κρουζ (τύπου Kalibr που εκτοξεύονται από πολεμικά πλοία και υποβρύχια, και τύπου KH-101 που εκτοξεύονται από αεροσκάφη), με τους οποίους η Μόσχα σφυροκοπεί τους τζιχαντιστές, μπορούν, «εάν χρειαστεί… που μακάρι να μη χρειαστεί», να εξοπλιστούν και με… πυρηνικές κεφαλές.

Υπενθυμίζεται ότι μόλις πριν από λίγα 24ωρα πύραυλοι Kalibr εκτοξεύθηκαν από το ρωσικό υποβρύχιο «Rostov-on-Don» στη Μεσόγειο και έπληξαν στόχους στη Ράκα της Συρίας. Η «πυρηνική» ρητορική του Πούτιν ερμηνεύεται ως «προειδοποιητική βολή» ενάντια στην Αγκυρα. Ισως να συνδέεται μάλιστα και με τις φήμες που κυκλοφορούν καιρό τώρα και θέλουν την Τουρκία να προσπαθεί στο παρασκήνιο να αποκτήσει… πυρηνικά όπλα (ενδεικτικό δημοσίευμα του περιοδικού «The National Interest», με ημερομηνία Σεπτεμβρίου 2015).

Αυξημένη στρατιωτική παρουσία
Αλλά και στο καθαρά στρατιωτικό επίπεδο, Μόσχα και Αγκυρα ανεβάζουν ρυθμό. Οι Ρώσοι, οι οποίοι να σημειωθεί ότι διατηρούν ναυτική βάση στην Ταρτούς της δυτικής Συρίας, φέρονται να έχουν ενισχύσει σημαντικά το τελευταίο διάστημα τη στρατιωτική τους παρουσία γύρω από την Τουρκία: στέλνοντας 14 στρατιωτικά ελικόπτερα στην Αρμενία, περίπου 55 μαχητικά αεροσκάφη και 45 τεθωρακισμένα στην αεροπορική τους βάση έξω από τη Λατάκια, καθώς και το πολεμικό υποβρύχιο «Rostov-on-Don» στη Μεσόγειο (από όπου έχουν περάσει επίσης άλλα δύο ρωσικά υποβρύχια, καθώς και το εξοπλισμένο με πυρηνικά πυραυλοφόρο καταδρομικό «Moskva»). Αλλά και η Αγκυρα από την πλευρά της δεν κάνει πίσω. Αντιθέτως παίζει με τη φωτιά, στέλνοντας αιφνιδιαστικά στρατιωτικές δυνάμεις (εκατοντάδες άνδρες συνοδευόμενοι από δεκάδες τεθωρακισμένα) σε βάση έξω από τη Μοσούλη στο Βόρειο Ιράκ, χωρίς να έχει λάβει προηγουμένως καμία σχετική έγκριση από τη Βαγδάτη.

Η τουρκική «εισβολή» προκάλεσε την εντονότατη αντίδραση της ιρακινής κυβέρνησης, η οποία ετοιμάζεται (εάν δεν το έχει κάνει ήδη) να υποβάλει επίσημη καταγγελία εναντίον της Τουρκίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Το καθεστώς Ερντογάν αντιθέτως υπερασπίζεται την παρουσία τουρκικών δυνάμεων στην περιοχή ως «αναγκαία πράξη αλληλεγγύης», με στόχο την προστασία των στρατιωτών που εκπαιδεύουν Ιρακινούς και Κούρδους ενάντια στο ISIS.

Επί της ουσίας, ωστόσο, η κίνηση των Τούρκων ερμηνεύεται ως προσπάθεια ενίσχυσης της στρατιωτικής τους παρουσίας στο Ιράκ (ίσως μέσα από τη δημιουργία μιας μόνιμης στρατιωτικής βάσης σε συμφωνία με την ηγεσία του ημιαυτόνομου Ιρακινού Κουρδιστάν) αλλά και ως αντίβαρο στη ρωσική-ιρανική επιρροή που έχει ενισχυθεί σημαντικά στην περιοχή το τελευταίο διάστημα.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΚΑΦΙΔΑΣ
[email protected]





Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014