Ο κεντρικά κατευθυνόμενος καπιταλισμός

15.03.2016 08:24

Όταν αποδεδειγμένα τα κράτη αναγκάζουν τις τράπεζες να αγοράζουν τα ομόλογα τους με αρνητικά επιτόκια, ενώ η ΕΚΤ εγγυάται την απόκτηση τους από τη δευτερογενή αγορά, τότε η οικονομία χαρακτηρίζεται σοβιετική

.

Στην παγκόσμια αγορά κρατικού χρέους υπάρχουν αυτή τη στιγμή ομόλογα αξίας 6,6 τρις $ που διαπραγματεύονται με αρνητικά επιτόκια. Το ποσόν αυτό αντιπροσωπεύει πάνω από το ένα τρίτο του συνολικού όγκου διεθνώς και σημαίνει στην πραγματικότητα πως οι επενδυτές αγοράζουν σίγουρες ζημίες. Για παράδειγμα, στα γερμανικά ομόλογα λήξης έως και επτά έτη πληρώνει κανείς επιτόκιο αντί να εισπράττει, ενώ στα ιταλικά ισχύει το ίδιο έως τα τριετή.

Ποιός όμως είναι τόσο ανόητος, ώστε να καταγράφει σίγουρες ζημίες αγοράζοντας ομόλογα και ειδικά ιταλικά, όταν οι τράπεζες της Ιταλίας είναι υπερχρεωμένες, ενώ το δημόσιο χρέος της εκτός ελέγχου; Γιατί να αγοράζονται τόσο ακριβά χαρτιά;

Οι εκδότες των ομολόγων πάντως είναι ευτυχισμένοι. Ειδικά οι χώρες της Ευρωζώνης που πρέπει να πουλήσουν ομόλογα συνολικής αξίας 860 δις € το 2016, για να χρηματοδοτήσουν τους ελλειμματικούς τους προϋπολογισμούς. Πριν από όλες η Ιταλία που χρειάζεται 224 δις € το 2016, η Γαλλία με 206 δις € και τρίτη η Γερμανία με 166 δις € (πίνακας).

196

Η ΕΚΤ δεν είναι όμως αυτή που αγοράζει τα ζημιογόνα ομόλογα, όπως ίσως υποθέσει κανείς. Τα επί πλέον 20 δις € που ανακοίνωσε πως θα διαθέτει μηνιαία, θα δρομολογηθούν από τη δευτερογενή αγορά. Δηλαδή, από τους επενδυτές που τα έχουν ήδη αποκτήσει από τα κράτη. Ποιοί είναι όμως αυτοί οι επενδυτές που, αν δεν υπήρχαν, δεν θα μπορούσαν οι καταχρεωμένες χώρες να πουλήσουν τα ομόλογα τους;

Οι τράπεζες σε πρώτη γραμμή. Οι ιταλικές και οι ισπανικές διατηρούν στους Ισολογισμούς τους ομόλογα των χωρών τους, αξίας σχεδόν όσο το ένα τρίτο του εκάστοτε ΑΕΠ. Λογικά βέβαια υποθέτει κανείς πως δεν το κάνουν εκούσια, χωρίς όμως να το έχει αποδείξει μέχρι πρόσφατα. Ότι υποχρεώνονται από τις κυβερνήσεις των χωρών τους, αφού δεν υπάρχουν πρόθυμοι αγοραστές. Θα επρόκειτο όμως για μία πολύ επικίνδυνη διαδικασία, η οποία στην πραγματικότητα είναι απαγορευμένη.

Τρεις οικονομολόγοι τώρα, από το πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, από την ΕΚΤ και από την κεντρική τράπεζα της Ολλανδίας, κατάφεραν τελικά να αποδείξουν πως οι κυβερνήσεις εξαναγκάζουν τις τράπεζες να αγοράζουν ομόλογα. Για να το πετύχουν, ερεύνησαν τα δεδομένα 60 τραπεζών της Ευρωζώνης κατά τη διάρκεια της κρίσης, παρουσιάζοντας μεταξύ άλλων το γράφημα που ακολουθεί (πηγή).

.

197

.

Όπως συμπεραίνεται, ενώ οι ξένες τράπεζες μείωσαν την έκθεση τους μετά το 2009 (γαλάζια καμπύλη), οι εγχώριες την αύξησαν κατακόρυφα (κόκκινη καμπύλη). Αυτό παρατηρήθηκε κυρίως μεταξύ του 2011 και του 2012, όταν κινδύνευε η παραμονή της Ιταλίας στην Ευρωζώνη και η ΕΚΤ ανακοίνωσε πως θα κάνει τα πάντα για να διασώσει το ευρώ. Τότε οι ξένες τράπεζες πουλούσαν και οι τοπικές αγόραζαν. Όλα αυτά βέβαια συνέβαιναν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, κρυφά και μυστικά, αφού πρόκειται για έναν απαγορευμένο καρπό.

Με τη σειρά τους όμως οι κυβερνήσεις που πιέζουν τις τράπεζες να αγοράσουν ομόλογα, φροντίζουν να μην τους προκαλέσουν ζημίες, χρεοκοπώντας. Σε όλη αυτή η διαδικασία πάντως στηρίζεται η πτώση των επιτοκίων δανεισμού των κρατών της Ευρωζώνης, η οποία φυσικά δεν είναι αντικειμενική, αλλά τεχνητή.

Κάτι ανάλογο βέβαια είχε προκαλέσει τις διαστρεβλώσεις, μετά την υιοθέτηση του ευρώ, όπου όλες οι χώρες μπορούσαν να δανείζονται με χαμηλά επιτόκια, με αποτέλεσμα να υπερχρεωθούν οι περισσότερες. Αντί λοιπόν να μάθουν από τα παθήματα τους, πριν από όλους η ΕΚΤ, αλλάζοντας τακτική, κάνουν ακριβώς το αντίθετο, τα ίδια λάθη με το παρελθόν. Επομένως, η επόμενη μεγάλη κρίση χρέους είναι προδιαγεγραμμένη.

Μπορεί να αποφευχθεί; Ασφαλώς, εάν επιλεχθεί τελικά το σύστημα της κεντρικά κατευθυνόμενης, σοβιετικού τύπου οικονομίας, από την Ευρωζώνη και από κάποια άλλα κράτη που ακολουθούν τον ίδιο δρόμο.

Στον τραπεζικό τομέα, η αποκαλούμενη «απροκάλυπτη μονεταριστική χρηματοδότηση» (άρθρο ΒΒ) και ο κατά παραγγελία πληθωρισμός. Σε μία τέτοια περίπτωση, θα ήταν καλύτερα να μην είχε κανείς στην ιδιοκτησία του ομόλογα ή καταθέσεις σε μετρητά, αλλά μετοχές, ακίνητα και άλλου είδους πάγια περιουσιακά στοιχεία.

Κλείνοντας, μέχρι στιγμής φαίνεται πως θα συμμετέχει και η Ελλάδα, αν η κυβέρνηση της επιμείνει στην πιστή εφαρμογή του μνημονίου και αν έχει επιτυχία η αξιολόγηση (χωρίς να το κρίνω). Τότε το χρηματιστήριο της θα ακολουθούσε έντονα ανοδική πορεία, αφού είναι σήμερα σχεδόν το φτηνότερο παγκοσμίως. Καλά θα ήταν όμως να τοποθετούταν κανείς στις μεγάλες και σίγουρες εταιρείες, αποφεύγοντας το χρηματοπιστωτικό κλάδο. Βασικό κριτήριο η ψήφιση του ασφαλιστικού, την οποία περιμένουν οι ξένοι επενδυτές προτού ρισκάρουν τα χρήματα τους στην Ελλάδα.

.

Ο Ντ. Βιλιάρδος είναι πτυχιούχος χρηματοοικονομικής, με εξειδίκευση στα παράγωγα προϊόντα και με γνώσεις σε θέματα μακρο- οικονομίας. Έχει πάνω από 7 χρόνια πείρα σε επενδύσεις στις διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές.




Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014