Σήκω Keynes να τους δεις! Τι θα έλεγε σήμερα ο J. M. Keynes, αν ζούσε…

10.01.2016 00:42

Σήκω Keynes να τους δεις!

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ
04.04.2015 01:58

Ο λόρδρος Robert Skidelsky, εξηγεί στους UR τι θα έλεγε σήμερα ο J. M. Keynes, αν ζούσε, στη Μέρκελ

 http://www.makthes.gr/
Ελάχιστοι έχουν μελετήσει τη σκέψη του μεγαλύτερου οικονομολόγου του 20ού αιώνα, John Maynard Keynes, του αρχιτέκτονα του νομισματικού συστήματος του Μπρέτον Γουντς, το οποίο, χάρη στον ρεαλισμό και την οξυδέρκειά του, χάρισε δεκαετίες σταθερότητας και πρωτόγνωρους ρυθμούς ανάπτυξης στην παγκόσμια οικονομία, όσο ο λόρδος Robert Skidelsky.


Μέλος της βρετανικής Βουλής των Λόρδων, ο 73χρονος ομότιμοςκαθηγητής Πολιτικής Οικονομίας του πανεπιστημίου του Warwick, έχει αφιερώσει δεκαετίες ολόκληρες στη μελέτη της σκέψης του μεγάλου Βρετανού οικονομολόγου, οι θέσεις του οποίου – για την ανάγκη μιας ορθολογικής παγκοσμιοποίησης, της κρατικής παρέμβασης όταν η οικονομία βρίσκεται σε ύφεση και του επιμερισμού των βαρών του δημοσίου χρέους σε δανειστές και δανειζόμενους- αναβίωσαν θριαμβευτικά εν μέσω της μεγαλύτερης οικονομικής κρίσης που γνώρισε ο κόσμος μεταπολεμικά και της κατάρρευσης της νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας περί παντοδυναμίας των αγορών.

Με αφορμή και την ελληνική έκδοση του βιβλίου του για τον Keynes με τίτλο “Keynes: επιστροφή στη διδασκαλία του” από τις εκδόσεις Κριτική, οι UR μίλησαν τηλεφωνικώς με τον λόρδο Skidelsky, ο οποίος βρισκόταν στο γραφείο του στη Βουλή των Λόρδων.

Λόρδε Skidelsky, αν ζούσε σήμερα ο Keynes τι θα έλεγε στην κ. Μέρκελ και την τρόικα για τον χειρισμό της ελληνικής κρίσης;

Αν ζούσε σήμερα ο Keynes θα έλεγε πολύ απλά στην κ. Μέρκελ ότι η πολιτική που ακολουθεί η Ευρωζώνη είναι εσφαλμένη – δεν έχει ούτε πολιτική ούτε οικονομική λογική. Εμείς οι Κεϊνσιανοί, που ήμασταν στη μειοψηφία, το λέμε βέβαια αυτό εδώ και χρόνια, ότι χρειάζεται αλλαγή πολιτικής στην Ελλάδα, αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη που ακολουθεί την ίδια καταστροφική συνταγή.

Σε τι θα συνίστατο αυτή η αλλαγή πολιτικής, που θα σεβόταν τα διδάγματα του μεγάλου δασκάλου, στην περίπτωση της Ελλάδας;

“Πρώτον, η λιτότητα πρέπει να μπει στο ψυγείο. Στην Ελλάδα πρέπει να δοθεί ένα νέο πρόγραμμα, που θα δίνει έμφαση στην ανάπτυξη και τις μεταρρυθμίσεις. Για να μείνει η Ελλάδα στην Ευρωζώνη και να λυθεί η κρίση, θα πρέπει να υπάρξει νέα αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους, το οποίο έχουν στα χέρια τους τα κράτη και η ΕΚΤ, να δοθεί στην Ελλάδα περίοδος χάριτος κατά την οποία δεν θα εξυπηρετεί το χρέος της, να αρθούν ορισμένα μέτρα περικοπών, να δοθεί έμφαση στις μεταρρυθμίσεις και να αλλάξει ριζικά η πολιτική της Ευρωζώνης από τη λιτότητα στην ανάπτυξη”.


Δηλαδή συμφωνείτε με τη λογική και την αντίδραση του συνόλου του ελληνικού λαού και των περισσότερων κομμάτων…

“Οι δανειστές σας πρέπει να κατανοήσουν ότι η λιτότητα δεν μπορεί να επιβληθεί από έξω. Εκτός εάν είναι διατεθειμένοι να την επιβάλουν διά της βίας, όπως είχε γίνει μεταπολεμικά στη Γερμανία – να καταλάβουν την Ελλάδα και να επιβάλουν την πολιτική τους. Δικαίως οι Έλληνες και η νέα ελληνική κυβέρνηση πρέπει να απαιτήσουν από τους δανειστές ευνοϊκότερη μεταχείριση και αλλαγή πολιτικής.

Να πουν ξεκάθαρα ότι αυτή είναι η δική μας πρόταση, εμείς θα προχωρήσουμε σε μεταρρυθμίσεις, αλλά κι εσείς πρέπει να μας προσφέρετε ένα καλύτερο πλαίσιο, πιο ελπιδοφόρο, που θα υπόσχεται την παλινόρθωση της οικονομίας μας, αλλιώς παίρνουμε το καπελάκι μας και φεύγουμε. Ίσως τότε οι Γερμανοί συνειδητοποιήσουν ότι πρέπει να βάλουν νερό στο κρασί τους.

Δεν είμαι αισιόδοξος ότι θα συμβεί αυτό, αλλά δεν υπάρχει άλλη λύση. Η Ελλάδα πρέπει να αναδιαπραγματευτεί. Ο  Keynes πίστευε ότι τόσο οι δανειστές όσο και οι δανειζόμενοι πρέπει να αναλαμβάνουν από κοινού την ευθύνη για την έξοδο των οικονομιών από το πηγάδι στο οποίο επίσης από κοινού την έριξαν.

Όπως έγραψα στους Financial Times, ο Keynes έλεγε ότι “οι φονταμενταλιστές του συμβολαίου [δηλαδή της τήρησης των συμφωνηθέντων μεταξύ δανειστών και δανειζόμενων με κάθε κόστος] είναι η πραγματική μαμή της επανάστασης”. Ένα από τα διδάγματα της ιστορίας είναι ότι το εξωτερικό χρέος δεν πρέπει να καταστρέφει την οικονομία και τον μεσαίο πολιτικό χώρο μιας χώρας.

Αποτέλεσμα εικόνας για κευνς

Υπάρχει ελπίδα να αλλάξει στάση το Βερολίνο;

“Δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι οι Γερμανοί θα συναινέσουν. Δεν έχουν ξυπνήσει ακόμα, για να να κατανοήσουν αυτό που είχε επισημάνει πριν από 100 χρόνια ο Keynes και το οποίο λέμε ορισμένοι οικονομολόγοι εδώ και τρία χρόνια: Η δημοσιονομική λιτότητα, όταν εφαρμόζεται την ίδια στιγμή που μειώνονται οι ιδιωτικές δαπάνες, είναι καταστροφική. Βυθίζει την οικονομία στην ύφεση και εν τέλει διογκώνει το πρόβλημα του χρέους”.

Γιατί επιμένουν όμως σε μία πολιτική που τόσο εξόφθαλμα αποτυγχάνει;

Υπάρχουν πολλοί λόγοι. Καταρχάς πίστεψαν στο ιδεολόγημα ότι με κάποιον θαυματουργό τρόπο η λιτότητα θα φέρει ανάπτυξη. Στηρίχτηκαν στο μύθευμα ότι οι αγορές, μόλις έβλεπαν τις κυβερνήσεις να υιοθετούν μέτρα περικοπής των ελλειμμάτων, θα ένιωθαν ξανά ασφάλεια για να επενδύσουν. Πράγμα το οποίο δεν συνέβη όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και πουθενά στην Ευρωζώνη, διότι οι οικονομίες, όπως ήταν απολύτως αναμενόμενο, βυθίστηκαν στην ύφεση, με αποτέλεσμα να επιδεινωθεί η δημοσιονομική τους θέση. Η Γερμανία είναι σχεδόν η μόνη οικονομία της περιοχής του ευρώ που αναπτύσσεται αυτή τη στιγμή. Ήταν εσφαλμένη τόσο η ιδεολογία όσο και τα οικονομικά τους”.

Εάν συμβεί το απευκταίο, τι θα σήμαινε τυχόν έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη;

“Η έξοδος από την Ευρωζώνη θα ήταν καταστροφική πρωτίστως για τη Γερμανία. Θα άνοιγε ο ασκός του Αιόλου, οι τράπεζες της Ευρωζώνης θα δέχονταν τρομερό χτύπημα, ενώ οι επόμενοι αδύναμοι κρίκοι θα ένιωθαν την ανάσα των επενδυτών. Η Γερμανία επωφελείται πολλαπλώς από το ευρώ. Έχει ένα ανταγωνιστικό νόμισμα, μία μεγάλη αγορά για τα προϊόντα της και φτηνά δάνεια για να χρηματοδοτεί τα ελλείμματά της. Κάποια στιγμή ελπίζω ότι θα αφυπνιστεί το Βερολίνο, ελπίζω μόνο να μην είναι πολύ αργά. Η Ελλάδα θα υπέφερε επίσης σε περίπτωση εξόδου, αλλά πολύ λιγότερο από τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης”.

Αναφερόμενος στο βιβλίο του Skidelsky,(φωτ. αριστερά), ο νομπελίστας οικονομολόγος Joseph Stiglitz γράφει στο London Review of Books: “Η μεγαλύτερη συνεισφορά του Keynes ήταν ότι έσωσε τον καπιταλισμό από τους καπιταλιστές…  Με τις ιδέες του, ο καπιταλισμός απέκτησε πιο ανθρώπινο πρόσωπο και η ελεύθερη οικονομία μεγαλύτερη σταθερότητα. Όμως, η θεωρία του ξεχάστηκε… και πλέον βλέπουμε τις συνέπειες. Η διδασκαλία του Keynes είναι  απαραίτητη σήμερα για να σώσουμε ξανά τον καπιταλισμό από τους καπιταλιστές”.

Ποιος είναι
O Robert Skidelsky είναι επίτιμος καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο University of Warwick της Μεγάλης Βρετανίας. Η τρίτομη βιογραφία του για τον John Maynard Keynes έχει τιμηθεί, μεταξύ άλλων, με το βραβείο του Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων (Council of Foreign Relations). Είναι επίσης συγγραφέας του βιβλίου The World After Communism. Είναι μέλος της Βουλής των λόρδων από το 1991, της Βρετανικής Ακαδημίας από το 1994, καθώς και του διοικητικού συμβουλίου της Σχολής Πολιτικών Ερευνών της Μόσχας.

 

Στο video που ακολουθεί ο λόρδος Skidelsky εξηγεί σε συνέντευξή του γιατί ο Keynes θεωρείται ο μεγαλύτερος οικονομολόγος του 20ού αιώνα





Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014