ΤΑΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ- Το μίσος για το κλασσικό

09.06.2016 13:59
Τάκης Θεοδωρόπουλος
ΤΑΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Το μίσος για το κλασσικό

Ο Ρομέο Καστελούτσι είχε ανεβάσει τον Ιούλιο Καίσαρα του Σαίξπηρ το 1997. Εκτοτε, ο ίδιος ωρίμασε και ο κόσμος άλλαξε, σε αντίθεση με τον Σαίξπηρ που αμετανόητος συνεχίζει να λέει τα ίδια πράγματα.

Προκειμένου, μάλιστα, να τον διασώσει από την αφάνεια και τη λήθη, στην οποία αναγκαστικά θα τον καταδικάσει η επιμονή του να επαναλαμβάνει τις ίδιες λέξεις κάτι αιώνες τώρα, αποφάσισε να του περάσει ένα χεράκι για φρεσκάρισμα.

Να βυθίσει τον λόγο του στα νάματα της σιωπής. Διότι, όπως λέει ο ίδιος, η σιωπή μπορεί να πέφτει βαριά, όμως και η επιβολή του λόγου είναι μέσο πίεσης.

Τα εισιτήρια της παράστασης έχουν ήδη προπωληθεί και δεν θα μπορέσω δυστυχώς να τη δω. Οπότε αρκούμαι στην περιγραφή της από το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών. Υπό τον τίτλο «Ιούλιος Καίσαρας σπαράγματα» ακολουθούν τα εξής:

«Με τη βοήθεια μιας ενδοσκοπικής κάμερας που φτάνει μέχρι τις φωνητικές χορδές τού ενός καθώς μιλάει, όσο ο άλλος ηθοποιός στέκεται ανίκανος να εκφέρει λόγο (εξαιτίας της εγχείρησης αφαίρεσης λάρυγγα που έχει υποστεί) η παράσταση μελετά το πώς ο αέρας μετασχηματίζεται σε ήχο».

Η παράσταση θα γίνει στα ιταλικά, ενώ θα υπάρχουν ελληνικοί υπέρτιτλοι – κάτι μάλλον περιττό, αφού πρόκειται για μείγμα αέρος και ήχου.

Οταν διάβασα πως οι θεατές θα την παρακολουθήσουν όρθιοι, σκέφτηκα πως πρόκειται για προληπτικό μέτρο προκειμένου να εκκενωθεί η αίθουσα, σε περίπτωση που ορισμένοι δεν αντέξουν το βάρος της σιωπής. Αμέσως, όμως, κατάλαβα το λάθος μου.
Είμαι βέβαιος πως θα την απολαύσουν, θα την καταχειροκροτήσουν και κατενθουσιασμένοι θα συζητούν όσο κρατάει το after, πως επιτέλους είδαν και έναν Σαίξπηρ ζωντανό, προσαρμοσμένο στους κώδικες της εποχής μας, απαλλαγμένο επιτέλους από την πατίνα της κλασσικής πλήξης.

Αναφέρομαι στην παράσταση, επειδή θεωρώ πως, πέρα από τη γραφικότητα της μπαλαφάρας, αποκαλύπτει και μια νοοτροπία η οποία, στην εποχή του πολιτισμικού σχετικισμού, τείνει να γίνει κυρίαρχη.

Αν κάτι μας χαρακτηρίζει, δεν είναι η «ασέβεια» ή η προσπάθεια εκσυγχρονισμού του κλασσικού. Αυτή υπήρξε μια από τις κινητήριες δυνάμεις του Δυτικού Πολιτισμού. Εδώ έχουμε να κάνουμε με την αντιμετώπιση του λόγου του Σαίξπηρ ως περιττού βάρους, με ένα είδος απέχθειας ή μίσους απέναντι σε ό,τι κλασσικό.

Αυτή η νοοτροπία πιστεύω ότι υποβόσκει πίσω από τον διάλογο για τη διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο.

Ειδικά από όσους προβάλλουν το επιχείρημα πως τα παιδιά έχουν τόσες πληροφορίες να αφομοιώσουν και τόσες γλώσσες να μάθουν που δεν έχουν χρόνο για μια νεκρή – για τα λατινικά ούτε λόγος. Ομως, οι κλασσικές σπουδές στην ευρωπαϊκή εκπαίδευση ήταν που αποτέλεσαν το μέτρο της αξίας.

Κοινώς έδωσαν το μέτρο για την κατανόηση των πληροφοριών που παρέχει ο σύγχρονος κόσμος. Κυρίως, δίνοντας το μέτρο του κόπου και της προσπάθειας που χρειάζεται να καταβάλεις για να τις κατακτήσεις.

Για την κυρίαρχη ιδεολογία της ήσσονος προσπαθείας και της ελάχιστης αξίας, αυτά ακούγονται συντηρητικά. Διαβάζοντας, όμως, τις μπαλαφάρες του Καστελούτσι, σκέφτηκα ότι πρέπει να διδάσκονται και αρχαία και καθαρεύουσα από το δημοτικό.

Έντυπη Κ

http://www.kathimerini.gr/




Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014