Τράπεζες: Πόση αξία μπορεί να ανακτηθεί από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια

26.12.2015 00:00

Από τον Μάνο Χατζηδάκη

Το νομοσχέδιο, το βουνό των επισφαλειών και οι επιλογές των τραπεζών

Μετά από πέντε χρόνια συσσώρευσης μη εξυπηρετούμενων δανείων τα οποία έφθασαν να αποτελούν επισήμως το 1/3 του χαρτοφυλακίου χορηγήσεων στο τέλος Σεπτεμβρίου, η νέα νομοθεσία έρχεται να δώσει λύση(;) για τα κόκκινα δάνεια που λιμνάζουν στους τραπεζικούς ισολογισμούς.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι τα πιστωτικά ιδρύματα θα μπορούν να αναθέτουν ή να πωλούν τις συμβάσεις των «κόκκινων» δανείων σε ειδικές εταιρίες, οι οποίες με τη σειρά τους ενδέχεται να προτείνουν ακόμη και ευνοϊκότερες ρυθμίσεις στους δανειολήπτες. Οι αγορές των δανείων δεν θα γίνουν μεμονωμένα καθώς το πλήθος των «κόκκινων δανείων» ανέρχεται σε 300.000 με βάση τις εκτιμήσεις της αγοράς ωστόσο η συγκέντρωση και ομαδοποίηση τους θα έχει κάποια κοινά χαρακτηριστικά (γεωγραφικά, ποιοτικά, είδος καλύψεων κλπ).

Η νέα αγορά θα εποπτεύεται από την Τράπεζα της Ελλάδας, θα υπάρχουν ανεξάρτητοι φορείς ενημέρωσης για το κοινό και οι εταιρίες που θα αναλάβουν τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων (ΕΔΑΜΕΔ – Εταιρίες Διαχείρισης και Μεταβίβασης Απαιτήσεων από Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια) θα πρέπει να έχουν έδρα στην Ελλάδα, ονομαστικές μετοχές και μετοχικό κεφάλαιο άνω των 100.000 ευρώ.

Σχετική εικόναΓια τους δανειολήπτες που έχουν δάνειο σε καθυστέρηση θα δοθεί προθεσμία ενός έτους για να έρθουν σε κάποιου είδους συμφωνία με τις τράπεζες. Οι συναντήσεις των ενδιαφερομένων με τις τράπεζες θα ξεκινήσουν άμεσα ενώ μετά τις 15 Φεβρουαρίου του 2016 θα επανεξεταστεί το καθεστώς πώλησης για τα δάνεια μικρομεσαίων επιχειρήσεων κατά τον ευρωπαϊκό ορισμό (250 εργαζόμενοι – έως 50 εκατ. τζίρο) , τα στεγαστικά πρώτης κατοικίας και τα καταναλωτικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της τράπεζας της Ελλάδος στο τέλος Ιουνίου 2015, το 50% των καταναλωτικών δανείων, σχεδόν το 1/3 των επιχειρηματικών δανείων και το 30% των στεγαστικών δανείων θεωρούνται μη εξυπηρετούμενα. Οι τέσσερις σημαντικές τράπεζες έχουν μεν συστήσει μονάδες διαχείρισης προβληματικών δανείων, εντούτοις το πρόβλημα συνεχίζει να διογκώνεται, με αποτέλεσμα τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (Non-Performing Exposures – NPEs) να έχουν φθάσει στο 42,1% του συνόλου των δανείων τον Ιούνιο του 2015 από 39,9% το Δεκέμβριο του 2014, ενώ με βάση τα στοιχεία Σεπτεμβρίου 2015 η αύξηση του ποσοστού αυτού για το γ’ τρίμηνο αναβαίνει κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες. Το ποσοστό κάλυψης των δανείων σε καθυστέρηση από συσσωρευμένες προβλέψεις ανέρχεται σε 49,4%, επίπεδο υψηλότερο του μέσου όρου των σημαντικότερων τραπεζών ανά χώρα σε επίπεδο ΕΕ (43% στο τέλος Ιουνίου 2015).

Πέρα από το τεχνικό κομμάτι ας δούμε πως οι τράπεζες μπορούν να βγουν ωφελημένες από αυτή την διαδικασία. Ένας δανειολήπτης που θα τα βρει με τις τράπεζες επιφέρει την αλλαγή στον λογιστικό χειρισμό του δάνειο του το οποίο θα καταστεί ενήμερο. Η τράπεζα θα εγγράψει την αντιστροφή της πρόβλεψης και θα ενισχύσει την κερδοφορία και ακολούθως τα κεφάλαια της. Αυτό είναι το αισιόδοξο σενάριο.

Σε περίπτωση που η τράπεζα δεν καταφέρει να έρθει σε συμφωνία με τον δανειολήπτη υπάρχουν δύο δρόμοι. Η τράπεζα να πουλήσει το δάνειο σε μια ιδιαίτερα χαμηλή τιμή, να πάρει την ζημιά στα βιβλία της και να συνεχίσει με χαμηλότερα κεφάλαια αλλά και μικρότερο ύψος εντόκων στοιχείων ενεργητικού. Αυτό είναι το κακό σενάριο για τις τράπεζες. Για να μην χάσουν οι τράπεζες η πώληση πρέπει να γίνει πάνω από το ύψος της κάλυψης της πρόβλεψης που έχει ήδη πάρει η τράπεζα. Αν δηλαδή το μη εξυπηρετούμενο υπόλοιπο του δανείου είναι αξίας 100 ευρώ και η τράπεζα έχει πάρει πρόβλεψη για το 68% της επισφάλειας τότε η πώληση του δανείου κάτω από τα 32 ευρώ οδηγεί σε ζημιές.

Με βάση τα στοιχεία του εννεαμήνου το ύψος κόκκινων δανείων είναι περίπου 84 δις ευρώ και η κάλυψη που έχει περαστεί στους ισολογισμούς ανέρχεται 57 δις ευρώ. Το μέγεθος αυτό θα αυξηθεί κατά 2,5 δις ευρώ που είναι η υπολειπόμενη αξία των απομειώσεων του τεστ αντοχής για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες. Αυτό σημαίνει ότι αν όλα τα δάνεια πουληθούν –δεν πρόκειται να γίνει έτσι καθώς υπάρχουν εξαιρέσεις σε κάθε κατηγορία δανείου- σε αξία μεγαλύτερη από 27 δις ευρώ τότε οι τράπεζες θα καταφέρουν να εγγράψουν κέρδη και να αυξήσουν σημαντικά τους δείκτες των βασικών τους κεφαλαίων.

Σχετική εικόναΑν αυτό συμβεί σε κάποιο ικανοποιητικό βαθμό (ας πούμε ότι ανακτούν το 20% της αξίας των καλύψεων ήτοι 11,4 δις ευρώ) θα έχουν ανακτήσει σχεδόν όσα κεφάλαια χρειάστηκαν το Νοέμβριο στην πρόσφατη ανακεφαλαιοποίηση. Με την σειρά τους οι τράπεζες θα είχαν την δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν εκ νέου την οικονομία ή να μοιράσουν γενναία μερίσματα στους μετόχους τους.

Πόσο εφικτό είναι όμως κάτι τέτοιο; Δεδομένου του ότι τα 13,4 δις ευρώ είναι καταναλωτικά δάνεια τότε μάλλον η ανακτώμενη αξία θα πρέπει να αναζητηθεί κυρίως από τα επιχειρηματικά και δευτερευόντως από τα στεγαστικά δάνεια που δεν εμπίπτουν στην κατηγορία των εξαιρέσεων.

Και τούτο διότι τα καταναλωτικά θα τύχουν πολύ υψηλής έκπτωσης σε ένα ενδεχόμενο πώλησης προκειμένου ο ενδιαφερόμενος αγοραστής να έχει έναν ικανό ορίζοντα κέρδους καθώς τα καταναλωτικά δεν έχουν ενσώματες καλύψεις. Άρα το πραγματικό μέγεθος που μπορεί να θεωρηθεί αξιοποιήσιμο βρίσκεται μεταξύ 55 και 60 δις ευρώ με τις εξαιρέσεις που πιθανόν να υπάρξουν και στις άλλες δύο κατηγορίες.

Η πώληση των μη εξυπηρετούμενων δανείων δεν πρόκειται να αποδώσει πριν την έλευση του 2017. Οι τράπεζες θα επιχειρήσουν μέχρι το τέλος της προθεσμίας διαπραγμάτευσης με τους οφειλέτες να βρουν τρόπους εξυπηρέτησης των δανείων τους. Είναι βέβαιο ότι κάποιοι θα ανταποκριθούν καθώς αυτή θα είναι η τελευταία ευκαιρία πριν το δάνειο τους καταλήξει σε μια πιο απρόσωπη διαχείριση. Κατά περίπτωση υπάρχουν ποσοτικές διαφορές με αποτέλεσμα ο βαθμός των επισφαλειών να ποικίλει ανά τράπεζα.

*Τα όσα αναγράφονται στη στήλη είναι προιόν δημοσιογραφικής έρευνας και δεν αποτελούν προτροπή αγοράς, πώλησης ή διακράτησης μετοχών



Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014