O Ντάριο Φο, σκηνοθέτης, ηθοποιός και λογοτέχνης βραβευμένος με Νόμπελ έφυγε στα 90 του

13.10.2016 16:23

Ένας από τους πληρέστερους καλλιτέχνες της εποχής μας, αντισυμβατικός, με μοναδικό ταλέντο στον αυτοσχεδιασμό |

AP Photo/Sandro Pace

O Ντάριο Φο, σκηνοθέτης, ηθοποιός και λογοτέχνης βραβευμένος με Νόμπελ το 1997 έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών.

Τις τελευταίες δύο εβδομάδες είχε εισαχθεί στο νοσοκομείο Σάκο του Μιλάνου λόγω σοβαρών πνευμονικών προβλημάτων.

Πρόκειται για έναν από τους πληρέστερους καλλιτέχνες της εποχής μας, αντισυμβατικό, με μοναδικό ταλέντο στον αυτοσχεδιασμό.

Γεννήθηκε στις 24 Μαρτίου 1926 στο Λεγκιούνο-Σαντζιάνο, στην επαρχία του Βαρέζε, κοντά στην ανατολική πλευρά της Λάγκο Ματζιόρε.

Το 1940 μετακόμισε στο Μιλάνο για να σπουδάσει αρχιτεκτονική στη Brera Art Academy, αλλά ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος τού χάλασε τα σχέδια. Η οικογένειά του πήρε μέρος στον αντιφασιστικό αγώνα και λέγεται πως βοηθούσε τον πατέρα του να φυγαδεύει πρόσφυγες και στρατιώτες των Συμμάχων στην Ελβετία.

Κοντά στο τέλος του πολέμου, ο Φο στρατολογήθηκε στο στρατό της Δημοκρατίας του Σαλό, αλλά δραπέτευσε και κατάφερε να κρυφτεί για το υπόλοιπο του πολέμου.

Μετά τον πόλεμο, συνέχισε τις σπουδές αρχιτεκτονικής στο Μιλάνο. Εκεί αναμείχθηκε με τα λεγόμενα μικρά θέατρα (teatri piccoli), στα οποία άρχισε να παρουσιάζει τους αυτοσχέδιους μονολόγους του. Το 1950 άρχισε να εργάζεται στο θέατρο του Φράνκο Παρέντι, και σταδιακά εγκατέλειψε την εργασία του ως βοηθός αρχιτέκτονα.

AP Photo/Bert Mattsson

Το 1951 ο Φο συναντάει τη Φράνκα Ράμε, γόνο θεατρικής οικογένειας, με την οποία παντρεύτηκαν στις 24 Ιουνίου 1954 και το 1959 ίδρυσαν τη θεατρική ομάδα Ντάριο Φο – Φράνκα Ράμε.

Το 1960 κερδίζουν τη διεθνή αναγνώριση με το «Οι αρχάγγελοι δεν παίζουν φλίπερ»

Το 1969 ο Φο παρουσίασε για πρώτη φορά το «Μίστερο Μπούφο», ένα θεατρικό έργο μονολόγων βασισμένο στη μείξη μεσαιωνικών έργων και τοπικών προβλημάτων.

Ο «Μίστερο Μπούφο» επηρέασε πολλούς νέους ηθοποιούς και συγγραφείς: μπορεί να θεωρηθεί σαν η ιδρυτική στιγμή αυτού που οι Ιταλοί αποκαλούν αφηγηματικό θέατρο teatro di narrazione, ένα είδος θεάτρου στο οποίο δεν υπάρχουν ηθοποιοί που παίζουν ένα δραματικό ρόλο, ένα θέατρο παρόμοιο με το λαϊκό παραμύθι.

Το 1970 ο Φο και η Ράμε άφησαν τη Νέα Σκηνή λόγω πολιτικών διαφορών. Ξεκίνησαν την τρίτη τους θεατρική ομάδα, Collettivo Teatrale La Comune.

Παρήγαγαν έργα (βασισμένα στον αυτοσχεδιασμό) για τα σύγχρονα προβλήματα με πολλές αναθεωρήσεις. Ο «Τυχαίος Θάνατος ενός Αναρχικού» (1970) ασκούσε κριτική στην κατάχρηση εξουσίας του συστήματος δικαιοσύνης.

Ο Φο το έγραψε μετά από μια τρομοκρατική επίθεση από ακροδεξιούς στην Εθνική Αγροτική Τράπεζα (Banca Nazionale dell’ Agricoltura) στο Μιλάνο.

Το «Φενταγίν» (1971 ήταν ένα θεατρικό έργο για την ασταθή κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη και οι ηθοποιοί αποτελούνταν από πραγματικά στελέχη της PLO.

Το 1981 πήρε το βραβείο Σόννινγκ απ’ το πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, το 1985 το βραβείο Premio Eduardo, το 1986 το βραβείο Όμπι στην Νέα Υόρκη και το 1987 το βραβείο Agro Dolce. Στις 9 Οκτωβρίου του 1997 τού απενεμήθη το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας.

Στα έργα του έχει ασκήσει κριτική, μεταξύ των άλλων, στην πολιτική της Καθολικής εκκλησίας για τις αμβλώσεις, τις πολιτικές δολοφονίες, το οργανωμένο έγκλημα, την πολιτική διαφθορά και το Μεσανατολικό. Τα έργα του συχνά βασίζονται στον αυτοσχεδιασμό, στο ύφος της commedia dell’arte και έχουν μεταφραστεί σε 30 γλώσσες.

Aμέσως μετά την ανακοίνωση της είδησης του θανάτου του ο Ιταλός πρωθυπουργός, Ματέο Ρένσι, δήλωσε: «Με τον Ντάριο Φο η Ιταλία χάνει έναν από τους μεγάλους πρωταγωνιστές του θεάτρου, του πολιτισμού, της κοινωνικής ζωής της.

»Η σάτιρά του, η έρευνα και η διαρκής εργασία του επί σκηνής, η πολύπλευρη καλλιτεχνική του δραστηριότητα αποτελούν την μεγάλη παρακαταθήκη ενός μεγάλου Ιταλού, προς όλο τον κόσμο».





Shortlink:

Contact us | About us | Terms & conditions | Privacy policy
Mikrometoxos 2014